YEZİDİLER KİMDİR?

 

Etnik dini bir topluluğa ve bu toplulukların Zerdüştlük ve eski Mezopotamya dinlerine bir dini inancı verilen ada Ezidi veya Yezidi denir.

Tarihte Yezidiler, Asurluların  bir parçası olan Irak’ın  Ninova bölgesinde yaşamaktadırlar.

Yezidi toplulukları genelde Gürcistan,  Ermenistan, Suriye ve Türkiye gibi ülkelerde yaşamışlardır. Özellikle son dönemde Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerine göç etmeye başlamışlardır.

 

 

800 bin civarında olduğu tahmin edilen yezidilerin özellikle İran Ermenistan, Gürcistan, Suriye ve Türkiye’de cemaatleri vardır.

İsveç ve Almanya’da da çok fazla sayıda göçmen Yezidi yaşamaktadır. Bilimsel araştırmalara göre sayıları dünya genelinde çok daha fazladır.

Ezidi kelimesinin ezidilerin Tanrısı olan Azda kelimesinden türetildiği iddia ediliyor.Kürtçe’de tanrı kelimesinin karşılığı”XWweda” ve “Ezda” dır. Kelime anlamları ise var eden-veren demektir. Xweda var olan anlamı taşımaktadır.

Önceki ilahi dinlerde anlatılan Yezidiliğin, Düşmüş Melek yaratıcının buyruğuna rağmen saygı göstermeyip insan karşısında eğilmemesi aslında ne kadar asil olduğunun Evren’e ispatıdır.

Girdiği bu manevi sınavı başarı ile  geçip dünya işlerini ve tüm insanlığın başına geçme hakkını kazanmış diye düşünülür.

Diğer dinlere göre Düşmüş Melek’in  sahip olduğu özellikler farklıdır. Yezidi  inancına göre tanrı dünyanın sürdürücüsü değil sadece yaratıcısıdır.

Düşmüş Melek tanrısal iradenin vücut bulması  için yaratıcılık rolü üstlenmiştir. Tavus kuşu olarak adlandırılan Düşmüş Melek,Tavus kuşu ile simgelenir.

 

 

Tanrıya isyan etmiş ceza olarak 40 bin sene yanmış, sonunda döktüğü gözyaşları ateşi söndürmüştür. Gururlu bir melektir ve artık tanrı ile barışıktır. Düşmüş Melek, yangın çıkaran ve  yemek pişiren ateş gibi Dünya Hem kötü, hem de iyidir.

Yezidiler için Melek Taus affedilmiş şeytan ve aynı zamanda en güçlü melektir.

Melek Taus ismi Mukaddes olduğundan telaffuz etmek yasaktır.

Tanrı aslında özünde iyi olduğundan onun gönlünü kazanmak için ibadet etmek gerekmez. İbadetin tanrıya değil içi kötülüklerle dolu olana,taus’a yapılması ile kötülüğün en büyük kaynağından korunulur.

Melek Taus bu anlamda kötülük ve iyilik kaynağıdır. Sonradan hesap verecek bir ahiret inancı gibi bir yerin varlığı söz konusu değildir.

Melek Taus’un yarattığı 2 insandan toplam 80 çocuk dünyaya gelir.

İnsanın yaşayışına ve inanışına göre dünya cehenneme’de cennete’de dönüşebilir. Tanrının dünyadaki gölgesi ve bütün Bu işlerin denetleyicisi Melek Taus’dur.

Melek Taus inancı Zerdüştlük ve Mitraism’den etkilenmiştir. Yezidiler halen günümüzde geleneklerine bağlı,oldukça kapalı olarak kültürlerini devam ettirmektedirler.

 

 

YARADILIŞ NASIL OLMUŞTUR?

Tanrı Azda kendi ateşinden Melek Taus’u yaratıp ona Dünya’yı ve insanı yaratma görevini vermiştir.

Yaradılış işlerinden Melek dansı yardımcı olacak 6 Melek daha yaratmıştır. Tanrı Azda’nın verdiği güç ve buyruk ile kadın ile erkeği ve evreni ayak işlerini görmesi amaçlı 4 cin yaratmıştır.

Melek Taus’un yarattığı 2 insandan toplam 80 çocuk dünyaya gelir.

Melek’te olsun yarattığı iki insandan toplam 80 çocuk dünyaya gelir

Sonrasında bu iki  insanın ideal insan konusunda anlaşamayıp  kavga ederler ve bu sınavdan geçirilmemelerine karar verilir.

İkisi de düşüncelerini ve ruhlarını ayrı ayrı küplere doldurup ağzını kapatırlar.

40 gün sonra kilitler açılır ve erkek olanın küpünden Şahid Bin Car adında  güzel bir genç, kadının küpünden ise çiyanlar, sürüngenler, akrepler çıkar.

Erkek 80 çocuğu ile ilgilenmeyip sadece şahit bin Car’ı sever olur.

Bu sevgi 80 çocuk ve kadın arasında kıskançlık ve nefrete neden olur Şahid Bin Car’ı  öldürmeye karar verirler.

Her şeyi bilen ve duyan Melek Taus’un hesaba katmamışlardır.

Kadın suikast için bir parola belirler ve çocukların söyler.  Melek Taus ise gece çocukların ağızlarını üflemesi konusunda emir verir. Sabah uyandıklarında 80  farklı dil konuşulmaktadır ve hiçbirisi parolayı anlayamaz.

 

 

 

Melek Taus sayesinde Şahid Bin Car  kurtulmuş olur

Şahid Bin Car’a dişi bir melek gönderir ve bu Melekten  olan çocuklar,Yezidilerin atalarını oluşturur. Diğer 80 çocuktan dünyaya gelen ise insanları oluşturur.

Kendilerine Azday halkı adını veren Yezidiler’in inançları arasında şu esaslar vardır;

Dünya sonsuzdur, dünyayı yaratan Tanrı onu asla yıkamaz.

Günde 3 defa güneşe dönülerek ibadet edilir.

Tabiatın korunması ve tabiatı saygı esastır.

Çarşamba günü,Melek Taus ve ilk iki insanın yaratıldığı gün olup Şahid bin Car’ın meydana geldiği gün olduğundan dinlenme günüdür.

Şahid Bin Car soyundan gelenler Yezidilerdir. Sonradan Yezidi olmak mümkün değildir.

Mukaddes ağaçlara tapılır.

Kadınların saçlarını kesmesine müsaade yoktur.

Şeytanın adını telaffuz etmek, onun adına hatırlatan kitan, mel’un, na’l,Şar,Şat gibi kelimeleri anmak,  bu isim Mukaddes olduğundan haramdır.

Nisan ayında evlenilmez.

Çok mukaddes bir renk olduğundan lacivert renkli elbise giyilmez.

Balkabağı Marul ve Ceylan eti yenmez.

Şeyhler,pirler ve müritler den oluşan 3 kastlı hierarşileri olup ancak kast dahilinde evlenilebilir.

Üst kasta mensup olanlar çok eşli evlenebilir. Şeyhlere para verilir.

Başka din mensubuyla evlenen”afaroz”edilir,hatta öldürülür. Heft Sirt adı verilen “Yedi Sır” Şeyh Şems ed-Din, Şeyh Fahri ed-Din, Şeyh Sacadin, Şeyh Nasr ed-Din, Şeyh Hesem, Şeyh Adi ve Melek Taus’un ibarettir.

Mitraism’de olduğu gibi boğa kurban edilir.

Vaftiz yapılır.

Reenkarnasyon vardır.

 

 

KUTSAL KİTAPLARI

Söylenenlere göre Yezidilerin iki kutsal kitabı vardır;

MESHAF REŞ

Yezidilerin mitolojisini anlatan bir eser 15.Yüzyılda yazıldığı oraya sürülmüştür. Yezidilerin yapmasının yasak olduğu şeyler kitabın sonunda belirtilir.

KİTABI EL CELVE

Yezidiler bilgilendiren daha geniş bir zamanda yazılan kitaptır.

Kitabın sadece Yezidiler tarafından okunması gerektiği yabancıların eline geçmemesi gerektiği yazmaktadır.

 

 

Www.instagram.com/acikvnet

Www.twitter.com/acikve_net

 

Bir cevap yazın