Topuklu Ayakkabı Giymek Ne Kadar Sağlıklı?

Yüksek topuklar hem şık hem kadınsı bir görünüm sağladığı için konforlu olmamasına rağmen kadınların vazgeçilmezi. Sık kullanılan topuklu ayakkabılar sorunlara davetiye çıkarabiliyor. Topuklu ayakkabılarının zararları nelerdir? Topuklu ayakkabı da nelere dikkat etmeli? Topuklu ayakkabılar nasıl olmalı? 

8 santimetreden uzun topuklu, sivri uçlu ayakkabılar uzun süreli kullanıldığında bel, kalça, diz, ayak bileği ve ayağın ön kısmında anormal yüklenmelere neden oluyor. Yüksek topuklar aşil tendonunu zorlayarak vücudun doğal mekanizmasını bozuyor. Bu durum, özellikle koşucular ve atletik performans sporcuları için ciddi bir sağlık riski oluşturuyor. İngiliz araştırmacılar geçtiğimiz yıllarda düzenli olarak yüksek topuklu ayakkabı giyildiğinde gastrocnemius ve soleus kaslarının %13 oranında kısaldığını keşfettiler. Bu kasları fazla gerilime maruz bırakmak, topuklu ayakkabı giymediğin de dahi ayak bileği ve diz ekleminin hareketini sınırlıyor. Bu da ayak bileklerini burkulmalara karşı savunmasız hale getiriyor.

Topuklu ayakkabıların neden olabileceği problemler nelerdir?

Yüksek topuklu ayakkabı giymek oluşan kas dengesizlikleri nedeniyle kalıcı postür bozukluklarına neden olabilir. Özellikle ergenlik yıllarında yüksek topuklu ayakkabılar giymek, yetişkin döneme oranla zararlı olabilir.

Bel Ağrısı

Günlük yaşamda en çok kullandığımız ve düşünmeden gerçekleştirdiğimiz hareketlerden biri yürümek: yürüme mekanizmasına göz atarsak, ilk adımda topuğu yere dayar, taban ve parmak uçlarının yardımıyla yere iterek öne doğru yol kat ederiz. Bir ayağımız yeri iterken diğer ayakta önce aşamayı takip eder. Topuğu yere dayama esnasında hamstring kası uzar, parmak ucu yerden ayrıldığında ise kısalır. 3 santimetreden daha yüksek topuklu bir ayakkabı ile yürürken topuğu yere dayama ve yeri itme işi maksimum verimle gerçekleşemez. Bacak ve kalça kasları görevini tam gerçekleştiremediğinde ileri doğru taşınması gereken beden yükünü taşımak zorunda kalır.

Topuklu ayakkabı giydiğimizde hareket etmesek dahi bacakların arka bölümünde yer alan kaslar kısa ve gergin duruma gelir. Beden denge halinde kalabilmek ve yüksekliği telafi edebilmek için gövdeyi öne iter ve lomber bölgedeki lordoz artar. Böylelikle hem sabitken hem de hareket halindeyken bel bölgesi normalden fazla baskı altında kalır. Düzenli olarak topuklu ayakkabı giyildiğinde bacak kaslarının boyu kısalır. Değişime uğrayan kas esnekliği ve bel pozisyonu alışkanlık haline gelerek postürün bozulmasına ve bel ağrılarına yol açabilir.

Sinirlerde Hasar: Morton Nöroması

Morton nöroması, ayak parmaklarına giden sinirlerden birinin çevresindeki dokunun kalınlaşmasıdır. En yaygın olarak 3. ve 4. parmakların arasındaki alanda görülür. Bu durum ayak tabanında keskin, yanıcı bir ağrıya neden olabilir. Parmaklarda uyuşukluk, batma ile birlikte kişiye ayakkabısının içinde bir çakıl taşına basıyormuş hissi verir. Kadınlarda Morton nöroması gelişme olasılığı erkeklere oranla 8/10 kat daha yüksektir. Yüksek topuklu ayakkabılar Morton nöroması gelişimi ile bağlantılıdır. Bu durumdaki bir çok kişi, daha geniş kenarlı ve daha alçak topuklu ayakkabılara geçerek rahatladığını belirtiyor.

İçe Dönen Tırnaklar

Yüksek topuklu ayakkabı giymek ayak tabanı ve eklemlerde çeşitli sorunlara yol açtığı gibi tırnak sorunlarının da önde gelen bir nedenidir. topuklu ayakkabılar, ayak tırnakları üzerinde kronik baskı oluşturarak tırnakların içe dönmesine ve batmasına neden olur. Bu da ayak parmak bölgesinde yoğun ağrı, yanma, yürüme ve koşma gibi aktivitelerde rahatsızlık hissi oluşturur. Tip 2 diyabet hastaları, ayaklarındaki dolaşımı daha da sınırlandıra bileceği için yüksek topuklu ayakkabılar giymemeye özellikle dikkat etmeliler.

Baş parmak çıkıntısı: Halluks Valgus

Ayak baş parmağının dışarı doğru eğilmesi olan halluks valgus hastalığı halk arasında ayak başparmak çıkıntısı veya bunyon olarak da biliniyor. Başparmak eklemi etrafında eklemi korumakla görevli olan yağ yastıkçığı, deformitesi sonucunda ayakkabı içinde basınç altında kalır. Buna bağlı olarak reaksiyonel bir büyüme olur. Doku büyüdükçe ayakkabı basıncı artar. Parmak kenarında şişlik, ağrı ve kızarıklık oluşması ile beraber kişilerin hayat kalitesi düşmeye başlar. Daha sonra kişiler ayakkabı giymekte zorlanır. Kadınlarda yüksek topuklu ayakkabı giymek zorlaşmaya başlar. İlerleyen safhalarda kişiler spor ayakkabıları bile giymekte güçlük çekerek hareket kabiliyetinde azalma hissedebilirler. Bu hastalık kadınlarda erkeklere oranla 4 ila 7 kat daha fazla görülür.

Topuklu ayakkabılar halluks valgus yapar mı?

Yanlış ayakkabı tercihinin tek başına halluks valgusa yol açtığını kanıtlayan bilimsel veriler bulunmuyor ama uzmanlar bu durumun hastalığın genişlemesine zemin hazırladığını belirtiyor. Genetik altyapının ve ailesel yatkınlığın olması durumunda dar, çok uzun topuklu, ucu sivri ayakkabılar giyildiğinde hastalığın ilerlemesi ve semptomların daha ciddi hale gelmesi kaçınılmaz olabiliyor.

Halluks valgus deformitesi gelişen bireyler eskisi kadar rahat hareket edememeye başlarlar. Yürümek ve egzersiz yapmak zorlaşır. Bu durumda kişiler aynı beslenme düzeniyle hayatlarına devam etseler dahi hareket sınırlamasına bağlı kilo artışı gelişebilir.

 

Yüksek topuklarla ilgili alınacak önlemler nelerdir?

Olumsuz etkilerine rağmen topuklu ayakkabı giymek ve sağlığınızı korumak istiyorsanız aşağıdaki önlemleri alabilirsiniz:

*Hergün topuklu ayakkabı giymeyin. Yüksek topuklarla uzun süre ayakta durmayın ve uzun yol yürümeyin.

*Çok dar ve sivri uçlu ayakkabılar giymemeye özen gösterin.

*Yumuşak tabanlı ayakkabıları tercih edin.

*Ayak tırnaklarınızı küt kesin.

*Topuklular dan kurtulduktan sonra ayaklarınızı tuzlu suda dinlendirin.

*Ağınızdaki kasların kasılmasını önlemek için baldır kaslarınızı düzenli olarak esnetin ve çalıştırın.

Doğru ayakkabı seçimi nasıl olmalı?

*Ayakkabının iç kısmı çok kaygan ve sert olmamalı; ayağın doğal yapısına, yani ayak kavislerine destek verecek biçimde olmalı.

*Ayakkabının parmak ucundaki yüksekliği, ayakkabının içinde parmaklarınızı kıvıracak kadar yüksek ya da esnek olmalı.

*Ayakkabı alırken ayakkabının zamanla açılıp ayağınıza olacağını düşünmek yerine, ayağa tam uyum gösteren numara alınmalı.

*Naylon ve benzeri ayakkabılardan kaçınılmalı.

*Ayağın anatomik yapısına uyum göstermeyen ayakkabılar deformitelere zemin hazırladığı için tercih edilmemeli.

*En uzun parmakla ayakkabının ucu arasında yarım santimetre boşluk olmalı.

 


Bir cevap yazın