Sultan İkinci Abdülhamid’in İsveç’e Gönderdiği Hediye Kitaplar

 

Sultan Abdulhamid Han Osmanlı döneminin son padişahı olup birçok alanda, kültürel gelişmeler yapmıştır. Sosyal, kurumsal, teknolojik ve bilhassa kültürel alanda devleti yüksek bir seviyeye çıkartan padişah isminden çok fazla söz ettirmiş ve şu an hala Türk ve İslam dünyasında hayırla yad edilen bir padişahtır. Çeviri faaliyetlerine verdiği desteğe ek olarak Hindistan, Japonya, İngiltere ve Alman İmparatoru‘na kütüphaneleri için gönderdiği hediyelerle kitaplara olan sevgisini gösterdi.

TÜRK HEYETİNE BÜYÜK İLGİ

Osmanlı İmparatorluğu‘nu temsil eden altı kişilik bir heyet, Stockholm ve Oslo kentlerinde düzenlenen kongreye katıldı. Ahmet Mithat Efendi Osmanlı döneminde tanınmış bir entelektüel idi. Heyetten Ahmed Mithat, İsveç ve Norveç’te düzenlenen resmi görüşmelerde görevden ayrıldı ve gazetede yayınlandı. Tercüman-ı Hakikat Gazetesinde Avrupa’da Bir Cevelan adı altında yazıyı yayına verdi. Yazı işleri müdürü ve genel sekreterliğini yaptı. Makalelerinin özünü canlandıran değişiklik ekibinin yanı sıra Abdülhamid Han tarafından gönderilen Türk kültür ve sanatını etkileyen el yazmalarını hediye olarak giden ekip ile yolladı. İstanbul’dan Stockhlm ‘e 71 günde giden heyeti İsveç‘te büyük bir ilgi ile karşılamışlardır. İsveç Kralı‘ nın oğlunu Abdülhamit Han İstanbul ‘da tedavi ettirerek humma adı verilen hastalıktan kurtarmıştır. Ahmed Mithat kongre süresince Osmanlı’ya hayranlık duyulduğunu hissetmiştir. Kongrede bulunan devletler için bazı şenlikler düzenlenmiş, bu şenliklerde Osmanlı Devleti‘ne sıra geldiğinde 20 30’dan fazla ay yıldız ışıklandırıldı. Ayrıca gösteri yapıldığını ve bu yıldızların birinin altında da yaşasın Abdulhamid anlamına gelen Fransızca bir ibarenin olduğunu Ahmet Mithat belirtmiştir.

SULTANIN HEDİYELERİ

Konunun başında da belirttiğim gibi Abdülhamid Han Sanata özellikle kitaba çok değer veren bir padişahtı ve değer verdiğinden dolayı da bazı ülkelerin padişahlarına hediye olarak kitap göndermiştir. Bu ülkeler Japonya, Hindistan, Almanya gibi ülkelerdir. Ayrıca bu şekilde davranarak diğer ülkelerde Türk eserlerinin yaygınlaşmasını ve tanınmasını sağlamıştır. Ahmet Mithat çıkmış olduğu seyahatte almış olduğu notlardan Abdülhamit Han‘ın göndermiş olduğu eserleri özellikle el yazısıyla yazdığı anlaşılıyor .

Diğer krallıkların Osmanlı‘nın kültürünün ne kadar yüksek olduğunu anlamasını sağlamak amaçlı gönderdiğini ve kültürümüzün diğer medeniyetlere dağıtmış olduğunu anlamış oluyoruz ve bu şekilde Osmanlı‘nın dilini kültürünü farklı devletlerde güzel bir şekilde tanınmasını sağlamış oldu.

Başbakanlık Osmanlı arşivinde mevcut olan bir belgede yer alan bilgiye göre kongre hediye olarak gönderilen Türkçe el yazması ve matbu eserler şunlardır:

1.Tarihi Daima 2.Tarihi Peçevi 3. Cihannuma (Katip Çelebi) 4.Tarihi Fezleke (Katip Çelebi) 5. Külliyatı Ragıp, 6. Hümayunname, Yeni Divanı Ali ve Hamza Tezkiretü’l Şuara ( Kınalızade Hasan Çelebi), 9.Divanı Nazım,10. Taahhüt Tevarih ( Hoca Sadettin Efendi), 11. Menakibi Selimiye 12. Müneccimbaşı Tarihi, 13.Külliyatı Divanı Fuzuli 14 Divanın – abi 15.Süleymanname bu eserler Ahmet Mithat Efendi ve Ekitap Subaşı Tevfik Bey tarafından özenle seçilmiş, Abdülhamit Han‘ın onayından geçtikten sonra güzel bir sandıkla kongreye sunulmuştur.

Eserlerden Naimanın tarihi Naiması altı cilt; Peçevinin tarihi ve Peçevisi iki cilt olup diğer kitaplar ise bir cilt halinde özellikleri ile hazırlanmıştır. Eserlerin ilk üçü matbu; diğerleri ise el yazması eserlerdir. Bu eserler edebiyatımızın en nadide eserlerinden olup ayrıca etraflarındaki süslemeleriyle, Osmanlı‘nın ilme ve sanata verdiği önemi göstermektedir. Aynı zamanda Abdulhamit Han‘ın da ilme çok önem verdiği bu kitapları hediye olarak göndermesinden anlaşılmaktadır. Sultan‘ın yapmış olduğu bu durumu kamu diplomasisine etki yapmıştır.

Şu anda bu eserler İsviçre‘de yer alan Upsala Üniversitesi Coralina Redviva Kütüphanesinde yer almaktadır. Ayrıyeten farklı Osmanlı zamanına ait eserler de bu kütüphanede bulunmaktadır. Abdülhamit Han‘ın yapmış olduğu bu güzellikler diğer ülkelerde Türk eserlerinin tanınmış olması sağlanmıştır.

 

Www.instagram.com/acikvnet

Www.twitter.com/acikve_net


Bir cevap yazın