Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi Padişahları

SULTAN IV. MUSTAFA

1807-1808

8 Eylül 1779’da doğdu. 29 Mayıs 1807günü tahta çıktığında 28 yaşındaydı. 14 ay süren saltanatında III.Selim’in ıslahat içi  kurduğu Nizam-ı Cedit ortadan kaldırılmıştır. Tahta çıktığında devletin merkezi otorite ve hakimiyeti gittikçe zayıflıyor. Sultan III. Selim ve Nizam-ı Cedit yandaşları yerde öldürülüyordu. Sultan IV. Mustafa ‘nın  tahta çıkmasını sağlayan Kabakçı Mustafa ve yandaşları devlet yönetiminde etkin rol oynuyor, kendi adamlarını önemli mevkilere getiriyorlardı. Sultan III.Selim taraftarları, bu karışık ortam içinde Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa’ya sığınmışlardı. Alemdar Mustafa Paşa Osmanlı-Rus savaşları sırasında büyük başarılar göstermiş ve ordu mensuplarının sempatisini kazanmıştı. Sarayda yaşayan IV. Mustafa yeniçerililerin onu tekrar padişah yapmaya çalıştıkları bir ayaklanma sırasında Sultan II. Mahmut’un emriyle 17 Kasım 1808’de öldürüldü. Babasının Eminönü’ndeki türbesine defnedildi.


SULTAN II. MAHMUD

1808-1839

20 Temmuz 1784’te doğdu. Tahta çıkmadan 1 yıl 2 ay önce Sultan IV.Mustafa’nın veliaht-Şehzadesi oldu. Keza sarayda O’nun dışında Oamanlı ailesinden hiçbir erkek bulunmamaktaydı. Kabakçı Mustafa isyanı sonunda tahttan indirilen III. Selim’i tekrar padişah yapmak için gelen, Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa, asilerle birlikte hareket eden Sultan IV.Mustafa’yı tahttan indirdi. Saraya girdiğinde III. Selim’in öldürüldüğünü öğrenen Alemdar Mustafa Paşa, katillerin elinden canını zor kurtaran II. Mahmut’u 28 Temmuz 1808’de tahta çıkardı. Sultan II. Mahmut yakalandığı verem hastalığından kurtulamayarak, 1Temmuz 1839 günü dinlenmek için gittiği kardeşi Esma Sultan’ın Çamlıcada’ki köşkünde, 54 yaşında vefat etti. Büyük bir cenaze töreni ile halkın gözyaşları arasında Divanyolu’nda  kendisi için oğlu Abdülmecit tarafından Mimar kardeşler Ohannes Dadyan ve Boğos Dadyan’ın inşa ettiği II. Mahmut Türbesi’ne defnedildi.

SULTAN ABDÜLMECİD

1839-1861

25 Nisan 1823’de doğdu.Babası II.Mahmut gibi yenilik yanlısıydı. Babasının vefatı üzerine tahta çıktı. Abdülmecit’in tahta çıktığı sevinç uyandırmıştı. Saltanatı sırasında en çok tutucuların muhalefetiyle karşılaştı. Aracısız halkın dertlerini halkın kendi ağzından dinleyen ilk padişahtır. Tanzimat Fermanı Abdülmecit’in zamanında ilan edildi. Tanzimat’ın uygulamasında karşılaşılan güçlükleri yerinde görmek amacıyla yurt gezilerine çıktı. 1844’te İzmit, Mudanya, Bursa, Gelibolu, Çanakkale, Limni, Midilli, Sakız’ı ziyaret etti; 1846’da Silistre’ye kadar uzanan bir Rumeli gezisi yaptı. Her yıl Meclisi Vâlâyı Ahkâmı Adliye’yi bir nutukla açması, onun milletvekili düzenine yakınlığını gösterir. Abdülmecit, babası gibi tüberküloza yakalanmıştı. Ihlamur Köşkü’nde öldüğünde 38 yaşındaydı. Fatih’te Sultan Selim semtinde, Yavuz Selim Camii Haziresi’nde, Sultan Abdülmecit Türbesi’ne defnefildi.

SULTAN ABDÜLAZİZ

1861-1876

8 Şubat 1830’da doğdu. Abdulaziz 25 Haziran 1861 tarihinde kardeşinin ölümü üzerine, 31 yaşında ikan tahta geçmiştir. Güreş,cirit ve av sporlarına meraklı olan padişahın tahtta kaldığı sürece en çok üzerinde çalıştığı konu Osmanlı Donanması’nın modernizasyonu idi. Sultan Abdülaziz  hükümdarlığı süresince sık sık ülke içi ve ülje dışı temaslarda bulunmuş geziler düzenlemiştir. Yavuz Sultan Selim’den sonra Mısır’ı ziyaret eden ilk ve tek Osmanlı Pafişahı Abdülaziz’dir. 1867 yılında Paris’te açılan büyük bir sanat sergisine III. Napolyon’un daveti üzerine katılan Abdülaziz sergiden sonra imparator ile temaslarda bulunmuştur. Döneminde yaşanan önemli olaylardan bir kısmı ise Rusya ve Avrupa devletleri’nin kışkırttığı Balkan isyanlarıdır. 30 Mayıs 1876 Darbesib ile tahttan indirildi. Gözaltında bulundurulduğu Feriye Saraylarında 4 Haziran 1876 günü bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu.

SULTAN. V. MURAD                                          1876

21 Eylül 1840’da doğdu. Abdülaziz ile beraber çıktığı Avrupa seyahati sırasında Avrupa’yı yakından görüp hayran kalmış, bu gezi sırasında İngiltere’de tanıştığı Galler Prensi (sonradan İngiltere kralı olan VII.Edward) ile yakın bir dostluk kurmuştu. Mason olan tek Osmanlı padişahıdır. Masonlukta 18.dereceye kadar yükselmiştir. Amcasının tanıdığı serbestlik sayesinde, Kurbağalıderedeki köşkünde ailesi ve maiyeti ile birlikte rahat bir hayat yaşadı. Sultan Abdülaziz’in bir saray darbesi sonucu tahttan indirilişinden sonra onun yerine geçmiş (ya da geçirilmiş), 93 gün boyunca tahtta kaldıktan sonra akli dengesinin bozulduğu gerekçe gösterilerek 31 Ağustos 1876’da padişahlık makamından indirulmiştir. Osmanlı tarihi boyunca en az süre yönetimde kalmış olan padişah’dır. Tahttan indirildikten sonra birçok siyasi grup tarafından yeniden yönetime getirilmeye çalışılmış olmasına rağmen, bu girişimlerin hiçbiri başarılı olamamıştır.

SULTAN II. ABDÜLHAMİD

1876-1909

21 Eylül 1842’de doğdu. 31 Ağustos 1876’da padişah ilan edildi ve 7 Eylül günü Eyüp’de kılıç kuşandı. Abdülhamit tahta geçmeden Mithat Paşa’ya verdiği taahhüt uyarınca 23 Aralık 1876’da ilk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi’yi ilan etti.Meclis-i Mebusan ve Âyan Meclisi üyelerinden oluşan ilk meclis 19 Mart 1877’de açıldı. Böylece I Meşrutiyet dönemi başladı. Ağabeyinin yerine tahta geçirildikten sonra her iki saltanat değişiminin mimarı olan Mithat Paşa’yı sadrazam yaptı. Abdülhamit’in örfi yönetimine karşı muhalefette giderek güçlendi. 1889’da İttihat ve Terakki Cemiyeti kuruldu. 1908’de İttihat ve Terakki yanlısı bazı subaylar manastır ve Selanik kentlerinde ayaklandılar. Bu baskıların üzerine Abdülhamit 24 Temmuz 1908’de anayasayı diye yeniden yürürlüğe koymak zorunda kaldı ve II.Meşrutiyet ilan edildi. 33 yıl padişahlık yaptıktan sonra 27 Nisan 1909’da tahttan indirildi. 3 yıl Selanik’te Alatini köşkünde ev hapsinde tutulduktan sonra 1912’de İstanbul’a Beylerbeyi Sarayına getirildi. 19 Şubat 1918’de İstanbul’da vefat etti. Büyükbabası için Divanyolu’nda yaptırılmış Sultan II. Mahmut Türbesi’nde yatmaktadır.

SULTAN MEHMED REŞAT

1909-1918

2 Şubat 1861’de doğdu. Mustafa Kemal Paşa yönetimindeki Milli Mücadele hareketine karşı olduğu için vatan haini ilen edilmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından hal edilmiştir. 1918 yazında tahta geçtiğinde iki büyük sorunla karşı karşıya kaldı: bir yandan, bir felakete dönüşen I. Dünya Savaşını en az hasarla sona erdirmek; öbür yandan 1913’den beri imparatorluğa egemen olan İttihat ve Terakki rejimine karşı bir siyasi alternatif oluşturmak. Bu yüzden daha savaş bitmeden İngiltere ile bir ayrı barış için yapılan gizli temaslarda Vahidettin’in adı geçti. Tahta geçer geçmez, İttihat ve Terakki önderliğine muhalefetiyle tanınan Mustafa Kemal Paşa’yı Suriye Cephesi kumandanlığına atadı. 17 Kasım sabahı Vahidettin küçük oğlu, Ertuğrul Efendi ve hareminin mensuplarıyla birlikte Dolmabahçe Sarayından bir kayığa binerek Boğaziçi’nde demirlemiş olan bir İngiliz zırhlısı ile Malta’ya gitmiştir.

SULTAN MEHMED VAHDETTİN

1918-1922

29 Mayıs 1868’de doğdu. 1876’da babasının tahttan indirilmesinden sonra 1908’e kadar İcadiyedeki köşkü’nde sanatla meşgul olarak yaşadı. Resim ve piyano gibi birçok sanat dalıyla ilgiliydi. 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılınca veliaht sıfatı kayboldu. Sultan Vahdettin’in Türkiye’den sürgün edilmesi üzerine 18 Kasım 1922’de TBMM’nin çoğunluk oylarıyla halifeliğe seçildi. 3 Mart 1924’te halifelik lagvedilip hanedan üyelerinin yurt dışına çıkarılması kararı alındı. Abdülmecid hemen o gece, İstanbul polis müdürü tarafindan acele ile Dolmabahçe Sarayı’ndan alınarak otomobil ile Çatalca’ya götürüldü ve İsviçre’ye hareket eden ilk trene bindirilerek Türkiye’den sürüldü. Abdülmecit, 23 Ağustos 1944’de sürgünde bulunduğu Paris’te kalp krizinden öldü. Kızı Dürrişehvar Sultan’ın Berar Prensesi sıfatıyla Cumhurbaşkanı İsmet İnönü nezdindeki çabalarına rağmen cenazesi Türkiye’ye kabul edilmedi.




"Bu dünyada herkes bir şey olmaya çalışırken sen bir HİÇ ol. Menzilin yokluk olsun. İnsanın çömlekten farkı olmamalı. Nasıl çömleği tutan dışındaki biçim değil içindeki boşluk ise, insanı ayakta tutan da benlik zannı değil, hiçlik bilincidir." Hz. Mevlana

1 Comment

Bir cevap yazın