Meme Kanseri Belirtileri ve Korunma Yolları

 

Dokunursam bir şey hissedersem korkusu ile kadın çoğu kez kendi kendini muayene etmekten kaçınmak da, histedilir herhangi bir sertlik aile bireylerine iyice büyümeden söylenmemekte.  Bazen de sorun başkalarıyla paylaşılırsa bile ‘boşver önemli bir şey yoktur’ deyip geçiştire bilinmektedir.

Oysa basit bazı detaylara dikkat edilerek yapılacak meme muayenesi ile hastalık çok erken dönemde hissedilebilmek de, zamanında doktora başvurarak tedavi de bulunulabilmektedir.

Meme kanseri korkulduğu kadar tehlikeli değildir, eğer zamanında tespit edilmiş ve gerekli müdahaleler yapılmışsa bu hastalıkla başa çıkmak mümkündür.

Meme kanseri kadınlarda en sık rastlanan kanserdir . Her 8 kadından biri bu hastalıktan etkilenmektedir. Meme kanseri sık rastlanan bir hastalık olmasına rağmen günümüzde gelişmiş tanı yöntemleri hastalığın erken teşhis edilmesini sağlamaktadır.

Erken yakalanan hastalarda tedavi, hızlı yayılımı engellemektedir. Bu sayede hastaların pek çoğu tedavi edilebilmektedir. Ve memede hissedilen her sertlik kanser değildir. Memesinde sertlik kitle olan her 10 – 11 kadından sadece 1’inde meme kanseri saptanmaktadır. toplumda yaklaşık 100 kadından 13’ünde meme kanseri görülmektedir. Meme kanserinin en sık saptandığı yaşlar 35 55 yaş grubudur. Bu grup özellikle yakın takip altında tutulmalı, hastalarda kendi kendine meme muayenesi ile meme dokularını kontrol etmelidirler.

Memede Hissedilen Sertlikler

Mememe sertliği büyümeden hissedebilmenin ana şartı kadının kendi memesinin yapısını tanıması ve en ufak bir değişikliği erken dönemde fark etmesidir. Bu da ancak düzenli olarak yapılan kendi kendine meme muayenesi ile mümkündür. Kendi kendine meme muayenesi yapma alışkanlığı olan bir kadının yaklaşık 1cm. çapta, kendini muayene etme alışkanlığı olmayan bir kadının 22.5cm. çapta saklayabileceğimiz memedeki sertlikler iyi huylu ve kötü huylu kitleler olmak üzere ikiye ayrılır.

Hasta tarafından fark edildiğinde genellikle büyük panik duygusu yaşatan bu kitlelerin çoğu ve benin iyi huylu hastalıkları tarafından oluşmaktadır. Küçük bir kısmı da meme kanseri bulgusu olabilmektedir.

Meme dokusu vücudumuzdaki hormonların kontrolü altındadır. Aşırı stres, süregelen hastalıklar, yorgunluk, düzensiz beslenme gibi faktörlerden kadının hormon dengesi çok etkilenir. Bu durumlarda hormonlar gereğinden fazla veya az üretilir ve birbirleriyle olan oranları bozulur. Bu da memede bazı iyi huylu hastalıkların oluşumuna neden olur. Meme de hissedilen sertliklere tıpta kitle adı verilmektedir. Kitleler çeşitli karakterlerde olabilirler. Çok sert lastik kıvamında, yumuşak, hareketli, hareketsiz, sınırları belirlenebilen, sınırları belirsiz gibi. Memenin iyi huylu hastalıklarında genellikle hastalık bulunduğu dışına taşırmadan hissedilebilecek sertlik buna uygun olacaktır. Doku daha rahat sınırlanabilir, çevreye yapışıklık genellikle göstermez ve hareklidir. Gergin kistlerde ve fibroadenomlar da sert, lastik kıvamında olabilir. Cilt altında yağ dokularına ait kitleler daha yumuşak alanlar olarak hissedilebiliyor.

Bazı hastalıklarda ise doku daha sert hissedilebilir, sertliği kitlenin her yerinde aynı olmayabilir, sınırlar temizlenebilir, hareketsiz olabilir.

Sertlikleri hissedilir dönemlerde önemlidir. Gebelikte veya süt emzirirken oluşabilecek bir sertlik, süt kanallarının tıkanmasına ve enfeksiyona bağlı olabilir.

Memede fibrokistik, iyi huylu değişiklikler nedeniyle hissedilebilecek sertlikler genellikle adet öncesi ortaya çıkar ve sonrasında hissedilmez olabilirler. Aniden ortaya çıkan aşırı gerginlik ve ağrı oluşturan sertliklerin sebebi enfeksiyon olabilir.

Bu sertliklerin üzerine basıldığında meme başından çeşitli yapılarda akıntı gelebilir. Özellikle kanlıkuru ve kirli yapıdaki akıntılar için bir uzmana başvurulmalıdır.

KİMLER RİSK ALTINDA

Ailede meme kanseri, hormon değişiklikleri, adetin erken yaşta başlaması, geç menopoza girmek, geç doğum yapmak, hiç doğurmamak, aşırı yağlı beslenme ve kilolu olmak, çok iri meme dokusu, kadının kendisinin de daha önce meme kanseri olması, alkol kullanımı iki duble günde ve üstü, stres.

MEME KANSERİ NEDİR?

Meme kanseri basit yapılı tek bir hastalık değildir. Daha çok özel durumlar ve değişiklikler zinciridir . Bütün meme kanseri türleri birkaç hücrenin kontrol bir şekilde büyümesi ile başlar. Bu ortak bir özelliktir. Normal bir şey hücreye çoğalması genelde hızlıdır ve vücut enerjisini çalar. Çoğalan hücre yayını tümör olarak adlandırılır. Her tümör kanser olacak diye bir kural yoktur. Pek çok tümör kanserleşmesi, yayılmaz, hayatı tehdit etmez, büyümesini sadece kendi alanında sürdürür. Bunlar halk arasında iyi huylu tümörler olarak bilinir. Kanser alışan yapılar sadece bulundukları alanda büyümekle kalmaz, çevre dokulara ve uzak organlara yayılabilirler. Diğer organların faaliyetlerini bozarak hayatı tehdit ederler. Kadının hayatının herhangi bir döneminde, çeşitli etkilerle bir gün mü ve bizi içinde bir gülmeme bez grupların da pot veya süt kanallarında hücre artışı meydana gelir. Başlangıçta bu hücre artışı iyi huylu bir değişikliktir, çoğalan hücreler meme bezinde köken aldıkları hücrelere benzerler. Bu değişikliğe hiperplazi adı verilir. Zaman içinde hücreler değişiklik geçirerek köken aldıkları hücrelere benzemeye başlar. Bu duruma atipik hiperplazi adı verilir. Bu hücrelerin birikimi meme kanserine neden olur.

1.Hiperplazi: Hücreler süt kanalı içinde zararsız bir şekilde artış göstermiştir.

2.Atipik Hiperplazi: Hücreler olan görüntülerini kaybetmiş. Hala iyi huylu bir yapıdır.

3. İn Situ kanser: Atipik hücreler kanalı doldurmuş, artık kanser oluşumu başlamış. Yayılım yok.

4. İnvaziv Karsinom: Artık hücreler, kanalın veya meme lobunun sınırlarını aşmış çevre dokuya yayılmaya başlamıştır. Bu gelişim en çok meme kanallarında ortaya çıktığından, en sık rastlanan meme kanseri türü invaziv duktal karsinomdur.

RİSK FAKTÖRLERİ

Bazı kadınlarda meme kanseri ile karşılaşma şansı genetik yatkınlık ve bazı çevre faktörleri nedeniyle daha fazladır.

GENETİK GEÇİŞ NEDİR?

Ailede meme kanserinin olması tek başına güçlü bir risk faktörüdür ve saptanabilecek diğer risk faktörlerinin de tehlike potansiyelini artırır. Tüm meme kanserleri içinde genetik geçiş yüzde 7-10 civarında saptanmaktadır. Genetik geçiş için BRCA 1- BRCA 2 genleri araştırılmaktadır. Meme kanseri erkekte de görülebilmektedir. Meme kanserinin ilişkide olduğu düşünülen kanser türleri de vardır. Bunlar: Yumurtalık kanseri, kalın bağırsak kanseri ve prostat kanseridir.

MEME KANSERİ NASIL YAYILIR?

Kanserli yapılar doğru büyüyebilir veya bulundukları yerden daha uzak dokulara yayılabilirler. Direkt yayılımı yine çevrelerindeki dokulara sıçrayarak etraflarındaki, yağı, kası, sinirleri, cilt dokusunu tutabilirler nokta kanserleşen boklar kan ve lenf sıvısı yolunu kullanarak vücudun diğer organlarına Yayla bilirler. uyuyayım düzeyi saptanarak meme kanserinin evresi ortaya konur.

Evre 1: Meme kanseri sadece meme dokusu içindedir.

Evre 2: Koltuk altı lenf düğümlerinde tutulum başlamıştır.

Evre 3: Kanser bulunduğu bölgede çevre dokuya yayılmıştır, üst lenf bezleri tutulmuştur.

Kanser bulunduğu bölgenin dışına çıkmış ve vücuda yayılmıştır. Yayılım bölgeleri genelde kemik dokusu, karaciğer ve akciğerlerdir.

ERKEKTE MEME KANSERİ

Bazı hastalıklar kaynaklandıkları temel özelliklerden dolayı genellikle bir cinsde daha fazla görülürler. Meme kanseri de bunlardan biridir. Ancak erkeklerde östrojen hormonunun yükseldiği durumlar meme kanserine sebep olabilmektedir. Erkekte meme kanseri nadirdir ancak hızlı ilerleyebilir. Özellikle yoğun alkol kullanma alışkanlığı veya kronik karaciğer problemi olanlarda meme kanseri çok daha sık görülmektedir.Meme dokusunda en ufak bir değişiklik hisseden erkek bunu derhal uzmanına başvurarak değerlendirmelidir.

MEME KANSERİ TEDAVİSİ

Meme kanserinde temel tedavi metodu cerrahi ile kanserli dokunun memeden uzaklaştırılmasıdır. Kullanılan cerrahi yöntemler;

Lumpektomi: Sadece kitlenin alınmasıdır. Koltuk altındaki lenf bezleri ikinci küçük bir keseden girilerek temizlenir. Küçük kitleler de koltuk altındaki lenf bezlerinin özel bir boya ve radyoaktif madde ile işaretlenmesiyle kanserin yayılması muhtemel ilk lenf bezi saptanabilmektedir. Seçilmiş hastalarda bu bez tek başına çıkarılmakta, bezde kanser yayılımı saptanmazsa koltuk altındaki diğer lenf bezlerine dokunmaktadır.

Parsiyel Mastektomi: Memede hastalıklı bölgenin alınmasıdır. Memede saptanan kanser kitlesi 23cm’den büyük değil ancak sınırları tam olarak tespit edilemiyorsa kitlenin genişçe bir çevre doku ile beraber çıkarılması tercih edilir. Bu ameliyatı yine koltuk altı lenf bezlerinin cerrahi olarak örneklenmesi veya temizlenmesi eklenir.

Modifiye Radikal Mastektomi: Meme dokusunun koltuk altı ile beraber alınmasıdır. Mastektomi kelime anlamı olarak meme dokusuna cerrahi olarak müdahale etmek ve tümünü veya bir kısmını almaktır. Önündeki tamlamalar yapılan işlemin boyutunu belirler.

Radikal Mastektomi: İleri evre meme kanserinde meme dokusu ile beraber çevre dokunun da çıkarılması işlemidir. Kas dokusu yerinde bırakıldığı için hasta talep ettiğinde yeniden meme yapma (rekonstrüksiyon) cerrahisi daha kolay olmaktadır. Cerrahi tedaviye ek olarak kemoterapiye, kadyoterapi ve hormon tedavisi uygulanabilir.

RADYOTERAPİ NEDİR?

Meme kanseri tedavi şeması İçinde önemli yer tutan bir yöntemdir. Basit anlatımıyla yüksek enerjili x- ışınlarının belli dozlarda meme dokusunda veya koltuk altına verilmesidir. Radyoterapide ışınlar diğer dokulara zarar vermeksizin göğüs üzerinde meme bezlerinin bulunduğu bölgelere odaklanır. Gelişmiş teknoloji sayesinde bu tedavi çok güvenlidir.

KEMOTERAPİ NEDİR?

Memede yayılmakta olan kanserli hücreleri yok eden ilaçların verildiği bir tedavi yöntemidir. Sadece saptanan meme kanserli kitleye karşı değil aynı zamanda cerrahi sonrasında vücutta herhangi bir yerde bulunabilecek kanser hücrelerine karşı da etkilidir.

Kanserin aşamasına göre ameliyat öncesinde, ameliyat sonrasında veya tek başına verilebilir. Kemoterapi yan etkileri olan bir tedavi yöntemidir, ancak bu yan etkiler geçicidir ve kişiden kişiye değişebilir.

MEME REKONSTRÜKSİYONU

Meme cerrahisinden sonra memenin tekrar yapılması işlemine rekonstrüksiyon adı verilir.

Meme dokusu yeniden yapılma işleminde ya protez ya da kadının kendi yağ ve kas dokusu kullanılır. Protez kullanılacaksa önce protezin konacağı bölgeye doku genişletici yerleştirilir. Yavaş yavaş şişirilerek doku arasında protez için yeterli boşluk oluşturulur. İkinci operasyon ile kalıcı protez yerleştirilerek meme oluşturulur, daha sonra meme başı ve areola yapılır.

 

MEMEDE AĞRI

Meme dokusunda ağrı hissedilmesi sık görülen bir yakınmadır. Pek çok kadın aslında kanser belirtisi olmasından korktuğu meme ağrısından yakınır. Ağrı pek çok hastalıkta olduğu gibi hasta tarafından hissedildiğinde hastayı doktora gitmeye zorlayan bir duygudur.

Memede hissedilen ağrı, eğer adetlerle değişmiyorsa meme dokusu haricindeki bir başka dokunun, çoğu kez de kas iskelet sisteminden kaynaklanmış olabileceği gibi ani gelişen ağrı, memedeki bir enfeksiyon nedeniyle gelişmiş olabilir.

Bu tip ağrılar ikiye ayrılır: Biri gerçek meme ağrılarıdır ki adetten bağımsız gelişmiş olabilir, diğeri ise yine meme dokusu içinde hissedilen ancak çıkış noktası başka bir doku olan ağrılardır ve kas ağrıları bu gruba girer.

Gerçek meme ağrıları genellikle iyi huylu meme hastalıklarına bağlı görülür. Meme içinde aşırı gergin bir kist, gelişmekte olan bir fibroadenoma, memedeki enfeksiyonlar ağrıya sebep olabilirler. Eğer tek bir noktada ağrı gelişir ve devamlılık kazanırsa vakit geçirmeden doktora başvurulması gerekir. Pek çok kadın adet öncesi dönemde meme dokusunun hassaslaşması ile beraber çeşitli derecelerde ağrı hisseder. Bu normal kabul edilir.

Kimi kadın ise adetten 15 gün önceden başlayan meme dokusunda gerginlik, hassasiyet hisseder. Bu şikayet adet ile beraber rahatlayabilir ya da adetten sonra gerginlik sürebilir. Bu rahatsızlık geliştiğinde doktora başvurulmalıdır.

KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ

Kendi kendine meme muayenesi kadının kendi vücut yapısını tanımasını sağlar. İdeali ilk adet görüldüğü yaştan itibaren kendi kendine meme muayenesinin öğrenilmesi ve uygulanmasıdır. Kendi kendine meme muayenesi her adet döneminde, yedinci ve sekizinci günler gibi kadının kendi meme dokusunu en rahat hissettiği zamanda yapılmalıdır. Gün içinde banyoya girerken kadının kendini muayene etmesi tercih edilir.

1. Kollarınızı yukarı kaldırın her iki memede eşit hareket etti mi? Meme cildinde veya meme başında çekilme oldu mu?

2.İkinci aşama kadının kendi meme dokusunun kendisi tarafından hissedilmesidir. Bu muayene de iki şekilde yapılır.

a. Ayaktayken meme dokusunu muayene ediniz. Banyoda elimizi sabunlayarak hassasiyetini artırabilirsiniz.

b. Banyodan sonra sert bir yatağa uzanıp meme dokunuzu muayene ediniz. Yatak sert değilse sırta bir yastık veya katlanmış bir havlu konulması o taraftaki göğüs dokusunu öne çık arttığından muayenenizi kolaylaştıracaktır.

3.Meme bölgesi yukarıda köprücük kemiğinden, aşağıda kaburga çizgisi arasındaki bölgeyi ve iç tarafta göğüs ortasından dışta dış koltuk altı çizgisi arasındaki bölgeyi kapsar.

Muayene sırasında, muayene ettiğiniz meme dokunuzun karşı taraftaki elinizin işaret, orta ve yüzük parmaklarını kullanınız. Muayene de parmak uçlarınızı değil içteki hassas bölgelerini kullanmalısınız.

Kendi kendine meme muayenesi sırasında muayene edilmesi gereken alanların katlanmadan tümünün taranması çok önemlidir. Bütün memeyi sistemli bir şekilde muayene edebilmek için düzenli bir hareket tarzı takip etmelisiniz. Bunu sağlamak için memeye başından başlayıp, küçükten büyüğe doğru genişleyen daireler çizerek meme muayenesi yapılması sık kullanılan yöntemlerden biridir.

Kendi kendine meme muayenesi sırasında memeleri normal kabul edilen yapıları da hissetmeniz mümkündür. Üç aşamalı meme muayenesini her ay yapmanız, meme dokusunda daha önce var olmayan bir yapıyı erken dönemde fark etmenizi sağlar. Diğer değişikliği hissettiğinizde vakit geçirmeden doktorunuza başvurarak bu yapı hakkında erken dönemde kesin tanıya gidilmesini sağlayabilirsiniz.

 

Unutmayın; erken tanı başarılı bir tedavinin anahtarıdır.

 

www.acikve.net
www.instagram.com/acikvnet
www.twitter.com/acikve_net
www.facebokk.com/acikvenetinternet

Bir cevap yazın