Uyuşturucu Çeşitleri Nelerdir? Madde Bağımlılığı Nedir?
15 Kas, 2017 20:12 tarihinde eklendi

Uyuşturucu Çeşitleri Nelerdir? Madde Bağımlılığı Nedir?

Uyuşturucu Çeşitleri Nelerdir? Madde Bağımlılığı Nedir?

Uyuşturucu ve Etkileri Nelerdir?

Uyuşturucu, NARKOTİK olarak bilinir, ağrı kesici, uyuşturucu ve bağımlılık yapıcı, kimi zaman da öfori yaratıcı etkileri olan ilaçların ortak adı.

Uyuşturucular tıpda öncelikle ağrıyı dindirmek amacıyla kullanılır.

En sık kullanılan uyuşturucu haşhaş  (Papaver somniferim) bitkisinin bileşimindeki afyondan elde edilen morfindir.

Afyondan elde edilen ya da yapay yollarla bireşimlenen ve morfine benzer etkileri olan afyon alkaloitlerinin yapımı, satılması ve kullanımı bağımlılık yapıcı ve vücuda zarar verici özellikleri ve sıklıkla madde bağımlılarınca kullanılmaları nedeniyle çoğu ülkede sınırlanmıştır.


Haşhaşta doğal olarak bulunan uyuşturucu maddeler Eski Yunan’dan bu yana ağrıyı dindirmek ve öfori yaratmak amacıyla kullanılmıştır. Afyonun yapısında farmakolojik etkinliği olan maddeler 19. yüzyılın ilk yarısında elde edilmiş, bunlardan ilkini bulan Alman kimyacı F. W. A. Sertürner maddeye Eski Yunan’daki rüya tanrılarından biri olan Morpheus’tan esinlenerek morfin adını vermiştir.

Derialtı şırıngaların bulunuşuyla morfin daha hızlı ve fazla etki sağlayan bu yolla kullanılmaya başlandı. Buna karşılık kolayca ele geçirilebilmesi ve şırınga edilebilmesi kısa zamanda haz verici olarak kullanılmaya yol açtı.

Uyuşturucular en güçlü ağrı kesicilerden olmalarına karşılık bağımlılık yaratıcı özelliklerinden ötürü dikkatle kullanılmalıdır.

Ağrı kesici olarak en sık kullanılan uyuşturucu morfindir; yapay bireşim yoluyla elde edilen öbür uyuşturuculardan başlıcaları meperidin, pentazosin ve levorfanoldür.

Bağımlılık Nedir?

Bağımlılık, alkol, nikotin ve uyuşturucular gibi psikoaktif maddelere aşırı fiziksel ve ruhsal düşkünlük.

Reçeteyle alınan ilaçlara ya da alkole bağımlılık, çok sık kullanımdan kaynaklanır. Sonuçta, vücudun bu maddeleri özünseme yeteneği ve etkilerine dayanma gücü giderek artar. Bu nedenle ilaç dozları, yalnızca ruhsal çöküntünün ve bu bunaltının geçici olarak giderilmesini ya da kişinin kendini canlı ve dinç hissetmesini sağlayacak kadar artırılmalıdır. İlacın kesilmesiyle ortaya çıkan belirtiler, doz artışı olmadan da görülebilir.

Kimyasal bağımlılığın en yaygın iki türü alkolizm ve uyuşturucu etkisi olmayan merkezî sinir sistemi ilaçlarına bağımlılıktır.

Bu ilaçlar arasında sekobarbital, pentobarbital ve amobarbital gibi kısa ve orta etkili barbitüratlar, klordiazepoksit, diazepam, meprobamat ve metakualon gibi yatıştırıcılar ile metamfetamin ve dekstroamfetamin gibi amfetaminler sayılabilir. Bu ilaçlara olan bağımlılığın belirgin özellikleri, ilacı sürekli olarak alma isteği, dozu gitgide artırma eğilimi ve vücudun fiziksel dengesini koruyabilmek için ilacın etkilerine ruhsal ve fiziksel yönden gereksinim duyulmasıdır. Herhangi bir ilaca bağımlılık geliştirmiş kişiler duygu ve algılarını etkilemesi için başka psikoaktif ilaç türlerini de kullanmaya başlayabilirler. Birden fazla ilaç kullanan bağımlılar, yatıştırıcı barbitüratlar ile uyarıcı amfetaminleri almak arasında gidip gelirler.

Bağımlılık yapan maddelerin birden kesilmesinde, delirium tremens adıyla bilinen sanrı belirtileri görülür.

Nabız hızlanır, kan basıncı yükselir, aşırı terleme, paranoya türü kuruntular ve varsanılar (halüsinasyon) başlar.

Bağımlıların tedavisi, yalnızca yakın tıp gözetimi altında, genellikle bir hastanede uygulanmalıdır.

Tek başına ya da daha geniş bir psikiyatrik tedavi programının parçası olarak tıp ve psikiyatri uzmanlarınca ortaklaşa yürütülür.

Eroin ve morfin gibi afyon türevlerine duyulan bağımlılık kalıcı olabilir.


Uyuşturucu Çeşitleri Nelerdir?

LSD : Oldukça güçlü bir uyuşturucu çeşididir.

LSD kullanan kişilerde ruh halinde değişiklik olur.

Yarı sentetik olan bu uyuşturucu damla olarak küçük şekerlerin üzerine damlatılıyor ve böyle satışı gerçekleştiriyor.

Üretilmiş olan kristaller de dağıtım için sıvı forma dönüştürülüyor. Piyasadaki diğer adı da “asit” olarak biliniyor.

Bu uyuşturucu madde sokaklarda küçük tabletler, kapsüller veya jelatin kareler şeklinde satılıyor.

LSD bağımlılık yapan bir uyuşturucu madde olmasa bile bunu bir defa dâhi kullandığında kullan kişi üstünde oldukça kalıcı bir etki yapıyor.

LSD Kullanımı Yasalara aykırı ve cezası olan bir uyuşturucu…

  • LSD bulunduran kişiye uygulanmakta olan ceza;  3 seneden 5 seneye kadar ağır hapis oluyor.
  • LSD temin edip birine satmanın, yani  arkadaşının birine biraz vermek dahi olsa cezası 5 seneden az olmamak üzre ağır hapis yaptırımı uygulanıyor.
  • LSD Satan kişinin ise cezası ömür boyu hapis olarak kanunlarda yer alıyor.

LSD idrar tahlili istendiğinde 2-3 gün boyunca tesbit edilip ortaya çıkıyor.

USA kanunlarına göre; 2’den fazla LSD kullandığı  tespit edilen insanların şahitlikleri bile geçersiz sayılıyor. 3’den fazla kullanan kişilere ise ehliyet dâhi verilmiyor.

Fensikledin

Bu uyuşturucu melek tozu olarak bilinir. Bu maddenin ilk çıktığı zamanlarda tıp alanında anestezide kullanılıyordu.

Günümüzde artık tabletler halinde satışı yasal olmayan yollardan satılmaya devam ediyor.

Mescalin

Bu uyuşturucu ilacı bağımlı bir birey aldıktan sonra hemen o kişide bir gülme hissiyatı uyandırıcı madde bulunuyor.

Mescalin adını da Meksika’dan almıştır.

Esrar 

Kenevir bitkisinin dışı çiçekli dal uçlarının kurutulup toz haline getirilmesiyle elde edilen uyuşturucu madde.

Ham esrar kendine özgü kokusu olan yeşil renkli bir tozdur; genellikle iyice yumuşayıncaya kadar yoğrulduktan sonra levha ya da çubuk biçimine getirilir ve daha çok tütüne karıştırılarak sigara gibi içilir.

Esrar kullanan kişi genellikle kendini dinç ve neşeli hisseder, görme ve yargı bozuklukları nedeniyle zaman ve mekân algısında sapmalar olur.

Akut zehirlenmesi varsanılara (halüsinasyon),  bunaltıya, ruhsal çöküntüye, aşırı uçlara varan ruhsal değişikliklere, paranoya tepkilerine, psikozlara yol açabilir ve bu belirtiler bazen 4-6 saat kadar sürer.

Esrarın tüm dünyada uyuşturucu madde olarak yaygın biçimde kullanılması tıbbi ve toplumsal açıdan büyük sorunlar yaratmış, THC’nin ilk kez ayrıştırıldığı ve bireşimsel olarak üretildiği 1960’ların ortalarından bu yana bu sorunlar bilimsel araştırmalara konu olmuştur.

Bu araştırmalar, esrarın kısa ve uzun dönemdeki fizyolojik etkilerini, kişiyi gerçeklerden kopararak ruhsal bağımlılık yapma gücünü saptamaya yöneliktir.

  • Türk Ceza Kanunu, esrar yapan ve satanlar için ez az 10 yıl, kullanan ya da üzerinde bulunduranlar için de 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Ekstazi

Bu uyuşturucu çeşidi 1949’lu yıllarda antidepresan ilacı şeklinde kullanılıp, kişiye bir rahatlık, gevşeklik hissiyatı vermektedir. Bu ilaç 1985’li yolardan itibaren ölüm vakaları çok olduğundan dolayı uzmanlarca dünyada yasaklamış olan bir uyuşturucu çeşididir.

Kokain 

Koka (Erythroxylum coca) bitkisinin yapraklarından çıkarılan, beyaz kristaller halinde güçlü alkaloit.

Tıbbi amaçla ilk kez 1884’te, yerel, anestezide kullanılan bu bileşik anestezi etkisini özellikle göz, burun ve boğaz mukozasında sinir iletilerini kesintiye uğratarak gösterir. Peru ve Bolivya Yerlileri tarafından yüzyıllardır kullanılmakta olan koka yaprakları çoğu kez bitki külü ve kireçtaşıyla karıştırılarak keyif verici, açlık ve yorgunluk giderici olarak çiğnenir.

Yaygın uyuşturucu maddelerden bir olan kokain toz halde burna çekilerek, çözelti halinde deri altına şırınga edilerek ya da sigara gibi çekilerek kullanılır. Burun mukozasından kolaylıkla emildiği için, daha çok bu yolda kullanılsa da oldukça örseleyicidir ve aşırı kullanımlarda burun boşluğunda yaralara neden olur.

Kimyasal bağımlılık yapmamasına karşılık, kısa bir sürede psikolojik bağımlılığa yol açan kokain merkez sinir sistemi için çok toksik bir bileşikdir. Beyin kabuğunu uyararak öfori oluşturur, ayrıca görsel, işitsel ve dokunsal varsanılara (halüsinasyon) neden olur. Giderek uykusuzluk, sinirlilik, sindirim bozukluğu ve aşırı kilo kaybı görülür.

Miktarın artırılması ve kronik kullanımlar paranoyaya, yüksek dolar ise omiriliğin aşırı derecede uyarılması sonucu çırpınmalara (konvülsiyon) yol açar. Sinir sisteminin işlevinin büyük ölçüde ortadan kalkmasıyla da solunum yetmezliği ve ölüm olayları görülür.

Eroin 

Eroin DİASETİLOMORFİN olarak bilinir, yasadışı uyuşturucu madde ticaretinin en önemli parçasıdır.

Eroin, morfinin asit anhidritle işlenmesiyle elde edilir. Elde edilen eroin modelinden 4-8 kat daha güçlü bir uyuşturcudur. Morfin, haşhaş bitkisinin olgunlaşmamış yoğun kapsülünün sürdü özsuyunun kurutulmasıyla elde edilen bir alkaloittir.

Eroin ilk kez 1898′ de Almanya’da, Bayer şirketinin laboratuvarlarında morfinden elde edildi.

Eroin kullanan kişinin gözbebeği büzülür, kalp atışları, sindirim süreci ağırlaşır, uykusu gelir.

Eroin bağımlıları en çok, eroin damara şırınga edildiğinde birkaç saniye içinde bütün vücuda yaydığı sıcaklıktan ve büyük coşkusundan haz duyarlar. Bu kısa süren yoğun etki bir süre sonra yerini derin bir uyuşukluğa, umursamazlığı bırakır; zihin belli bir düşünce üzerinde yoğunlaşamaz, dikkat dağılır. Bu durum 2-4 saat sürer; kişi giderek açılır. Bazıları eroine karşı olumsuz tepki gösterir. Eroin onlarda yalnızca iç bulantısı, bunalım ve ruhsal çöküntü yaratır.

Toz eroin burna çekilir; ya da eritilmiş olarak deri altına ya da damara şırınga da edilir.

Eroin çok yüksek bağımlılık yaratan bir uyuşturucudur.

Eroin kullanmak ve bulundurmak pek çok ülkede yasaklanmıştır.

Bugün eroin kullanımı ve satışı dünya çapında bir sorun durumuna gelmiştir. Ulusal ve uluslararası hukuk kurumları ile polis güçleri eroin üretimiyle satışını denetlemek ve engellemek için yoğun çaba harcamaktadır.

Absent

Bu bağımlılık yapan içerisinde %80 oranlarında alkola sahip olan bir alkol çeşididir. İsmi yeşil peri şeklinde piyasada satışı olan bir alkollü içki türüdür. Bu içkiyi aldıktan sonra kişide varsayılan bir halisinasyon görme durumları ortaya çıkar. Bağımlılık yapan bir alkol türü içinde absent’te yerini alır.


Ketamin

Bu uyuşturucuyu alan bir kişinin beynindeki nöronları etkileyici bir özelliğe sahiptir. Uzun süreli kullanımlarda ise kişide karaciğer yetmezliği rahatsızlığı meydana gelir.

Bonzai

Bu uyuşturucu çeşidi, diğer uyuşturucu çeşitlerine nazaran ucuz olmasından dolayı bağımlı bireylerde en çok kullanılanlar içinde bonzai’de yerini alır.

Günümüzde ve son yıllar içerisinde en çok kullanılan Türkiye’de de satışlarında çok artış olan bağımlılık yapıcı olan bir uyuşturucu çeşidi de Bonzai’dir.

Uyuşturucu Madde Nedir?

AMATEM’in araştırmalarına yönelik olarak yasal yoldan veya yasal olmayam yollardan hem uyarıcı hemde uyuşturucu çeşidi olmakla birlikte, bağımlılık yaratan maddelerin hepsine “uyuşturucu madde” denilir. 

Uyuşturucu Maddeye Bağımlı Bireylerde Görülen Haller Nelerdir? 

  • Özgürlüğünü Kaybeder.

İnsan var oluşundan itibaren hep özgürlüğünü kazanma uğruna mücadedeler vermiştir.

  • Kendine Olan Güveni Zayıflar:

Bu maddeyi alan birey kendinde neler olduğunu çok iyi bilir. Kas kuvvetleri çok zayıflar.

  • Kişi Kontrolünü Kaybeder:

Bu kullanılan maddeye karşı iradesini kullanıp kullanmaması ile ilişkilidir.

  • Hayal ve Umutlarını Kaybeder:

Kişiye yaşamdan ne beklentin var; sorularına birçok cevaplar verir. Bu sorulara yanıt vermemişse şayet onda  mutlaka problem büyüktür. Bu sorumluluk kişide uyuşturucuya olan bağımlılığın bir göstergesi olarak ortaya çıkar.

  • Kişinin Sorumluları Yok Olur:

Uyuşturucuya bağımlı olan bir birey, bu maddeyi sürekli alıp kullandığından ötürü, bununla yaşamaya alıştığı içinde, hayata dair sorumluluklara karşı vurdumduymaz olarak hareket eder.

“Maddeyi kullanmak başlı başına bir suçtur, ayrıca madde beraberinde de diğer suçları getirmektedir.”

Anne Babalara Uyuşturucu Hakkındaki Tavsiyeler:

Dünya Ülkelerine göre oldukça genç bir nüfusa sahip olan ülkemizde, sigara başta olmak üzere, alkol ve uyuşturucu maddelerle tanışarak onları kullanmaya başlama oranı giderek 12-17 yaşlara kadar düştüğü yapılan araştırmalarda görülmüştür.

Anne babalara düşen en önemli görevler ise, başta aile olmak üzere, arkadaş, okul, öğretmen ve toplumsal olarak da en zorlu ve meşakkatli görev de eğitim kurumlarına düştüğü apaçık bir gerçektir.

Tüm anne ve babalara tavsiyemiz çocuklarınız ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite gibi eğitim kurumlarında okuyan gençlerimizi herdaim gözetim altında tutup, arkadaş okul görüştüğü konuştuğu kişileri bilip tanımaya çalışın. Çocuklarınızla bir anne baba olmak harici onlarla bütün herşeyi paylaşabilen bir arkadaş olmayı becerin. Çocuklarınızı hiçbir zaman başıboş bırakmayın…