KYC Nedir?

KYC Nedir? Bir “müşteri tanıma” sürecini ifade eden bu terim, İngilizce “Know Your Customer” kelimelerinin baş harflerinden meydana gelir. Özellikle finansal ve düzenleme yapılacak yapılar tarafından kullanılır.

KYC süreci başlarken, ilgili müşterinin kişisel bilgilerini tespit etme önce gelir. Ardından bunun uyumluluğu kontrole tabi tutularak, söz konusu müşterinin risk algısını kadar uzanan hareket ve tutumları gözden geçirilir.

Bu nedenle müşteriler, bir takım doğrulama sürecine gider. Kendi kimlik bilgilerini ve ikametgâh adreslerini delilleriyle gösterir. Böylece ilgili kurum gerek müşterisinin, gerekse kendisinin güvenliğini yerine getirir.

Güvenliği sağlamak için müşterilerin bir takım bilgileri sağlaması gerekmektedir. Aksi halde KYC sürecine başlanamaz.

KYC Belgeleri

KYC formu, aynı zamanda “müşteri tanıma formu” adıyla da tanımlanabilir. Banka gibi finansal kuruluşlar tarafından da kullanılan mevzubahis form, ilgili uyum bilimleri tarafından uygulanır.

Bu formun uygulandığı kişiler, banka tarafından riskli olduğu yahut olabileceği tahmin edilen müşterilerdir. İlgili müşteri hesap açılışı yapmak istediğinde karşısına bu form da verilerek, bilgileri doldurması istenir.

KYC belgesi nedir de bu süreç kapsamında kişilerden talep edilen kanıtlardır. Bunlar şöyledir;

  1. Gerçek isim
  2. Yüz özellikleri
  3. Telefon numarası
  4. Mülkiyet durumu
  5. Kimlik numarası
  6. Sosyal ilişkiler

KYC belgeleri kapsamında istenen kişisel bilgilerden bazıları bunlardır. Bununla beraber KYC uygulanacak kişinin her seferinde riskli olması gerekmez. Eğer bir müşteri söz konusu kuruluş ile ilk kez irtibata geçiyorsa, müşteri tanıma sürecine sokulabilir ve belgeler istenebilir.

KYC’nin Önemi Nedir?

KYC, günümüzde pek çok ülkede uygulanan bir sistemdir. Temel amacı güvenliği sağlamak olup, günümüzde kara para aklama ve mali suçlara karşı mücadele kapsamında oldukça önemli bir konumdadır. Ayrıca ilgili kurumun da dijital hizmet verme, müşteri doğrulama gibi aşamaları kapsamında da performansını arttırabilmesi için büyük önem taşımaktadır.

Ancak KYC’nin önemi, bunlarla sınırlı kalmaz. Aynı zamanda global çapta kara para aklamaya karşı mücadele etmek, terörizmin finanse edilmesine karşı durmak, gibi konularda da önemli yer sahibidir. Devlet kurum ve dairelerinin de yasal ve kanuni gerekliliğini sağlamak için de ön plana çıkar.

Bunlara ilave olarak KYC, para çekme ile para yatırma üzerindeki sınırı da kaldırır. Eğer müşteri kontrolü haricinde para kaybetmişse, finansal şekilde geri ödeme talebi oluşturabilir.  Bu sayede maddi imkânlarınızı hırsızlıktan ya da kaybetmekten güvence altına alırsınız.

Şayet bir firma / şirket, KYC kural ve gerekliliklerini ihlalde bulunursa,

  1. Para cezaları,
  2. Belirli ülkeler kapsamında yapılan faaliyetlerde yasal limitlemeler,
  3. İlgili faaliyetlerin doğrudan sona erdirilmesi,

Gibi ceza ve yaptırımlar ile karşı karşıya kalır. Buradan da anlaşılacağı üzere KYC kötü amaçlı kişilere karşı bir koruma sağlarken, müşterilere de güvenli işlem yapma fırsatı sunmaktadır.

KYC ve Kripto Para

Kripto para birimleri, ilk çıktığı andan sonra hızlı şekilde yayılarak, günümüzde önemli bir yere ulaşmıştır. Günümüzde kullanım bulan, çok sayıda kripto birim mevcuttur.

Merkeziyetsiz bir nitelik taşıyan bu birim, ilk dönemlerinde yasal limitlemeler ile devletin denetimine tabi tutulmamaktaydı. Bu sebebe binaen, mevzubahis döneme ait borsalar, KYC için şart gereksinimler hususunda katı bir tavır sergilememekteydi.

Ancak kısa süre sonra bu para biriminde yaşanmaya başlayan hırsızlıklara ve dolandırıcılıklara söz konusu olup; suçlular, terör için para toplama, uyuşturucu kaçakçılığı, yasa dışı faaliyetler ile kara para aklama gibi suçlarda kripto para kullanıldığı görülünce, dünya üzerinde farklı hükümetler ile mali alanda düzenleyicilerin teşviklere başlamasıyla beraber, bu durum değişti.

Ardından zaman içerisinde KYC protokolleri de kripto borsasında kullanım görmeye başladı. Böylece KYC, kripto para birimlerinde mevcut onay sistemlerine arasına girerek, günümüzde yaygın olarak kullanılmaya başlandı.

Bu nedenle yeni ve farklı altyapılar ve metotlar öne sürülmekte olup, kötü niyetli kişilerin önü böylece kesilir.

KYC Nasıl Yürütülür?

KYC nasıl yürütülür hakkında her ülkenin, farklı politika ve kuralları mevcut olabilir. Bunlar hükümetin yasa ve kanunları ile yerel yönetim politikaları kapsamında değişiklik arz edebilir.

Yürütme işlemleri için farklı bilgiler istenebilecek olmakla beaber, bunlar ad, cep telefonu numarası ve kimlik numarası olabilir. Burada üyelik esnasında kişilere bir KYC formu verilerek, üzerinde yazan bilgileri doğru biçimde girmesi istenir. Ardından bu bilgiler, dijital ortamlardan sağlanan belge ve evraklar ışığında incelenerek, karşılaştırma yapılabilir.

Eğer müşteri üyelik ve KYC aşamaları sonrasında herhangi bir değişiklik yapma yoluna giderse, gerekli kanıtlamaların tekrar yapılması şarttır. Durumun sebeplerinden biri, aradan belirli süre geçmiş olması hasebiyle riskin tekrar ele alınmasıdır.

Üyelik sağlandıktan sonra, sisteme giriş – çıkışlar esnasında,

  1. 2FA,
  2. SMS ile doğrulama,
  3. QR kod ile doğrulama,

Gibi seçeneklerden birinde karar verilebilir. Bu sayede ilgili müşteri, mail adresini yahut telefon numarasına değiştirmeye yönelik bir talep oluşturduğunda, kendisine kanıt süreci uygulanır. Böylece hem kişinin kendi güvenliği, hem de ilgili kurumun güvenliği sağlanarak, istenmeyen durumların ortadan kaldırılması amaçlanır.

E-KYC ve RKYC

KYC ne demek üzerine bir husus olan E-KYC, “Electronic Know Your Customer / Elektronik Müşteri Tanıma” kelimelerinin kısaltılmasıdır. RKYC ise “Remote Know Your Customer / Uzaktan Müşteri Tanıma” terimini ifade eder.

Burada amaç, KYC ile aynı olup, güvenliği sağlamak ve kötü niyetli kişilerin önüne geçmektir. Ancak burada kimlik doğrulaması, adından da anlaşılacağı üzere çevrimiçi vaziyette gerçekleştirilir. Burada doküman, biyometrik tanıma ile kimliğe ilave olarak;

  1. Canlılık testi,
  2. Güvenli doküman imzalama,
  3. Kimlik hologram testi,

Gibi modüller şarttır. Çipli kimlik kartları vasıtasıyla yerine getirilebilen işlemler, özellikle dünyayı etkisi altına alan pandemi sürecinde büyük kullanım bulmuş, pek çok kurumda yaygınlık kazanmıştır. Pek çok kurum da geçiş için hazırlıklar yapmaktadır.

KYC Aşamaları

KYC, dört aşama olarak tanımlanabilir. Bunlardan ilki, e-posta doğrulamadır. Ardından kişisel bilgiler doldurulur. Sonrasında belgeler kapsamında doğrulama işlemleri gerçekleştirilir. Sonra da yasal anlamda adres doğrulaması gerçekleştirilir.

Bir cevap yazın