Kader Nedir? Kader Konusunda İnsanın Sorumluluğu Nelerdir?

Kader Nedir?

İnanılması gereken altı kaideden birisi olan kader, iyilik ve kötülüğün Allah’u Teâla’dan olduğuna inanmaktır.

İnsanlara gelen iyilik, kötülük, fayda, zarar, kazanç, ziyan hepsi de Allah’ın takdir ettiği kaderdir.

Kader: Sözlük anlamı; Bir çokluğu ölçmek, hüküm ve emir demektir. Çokluk ve büyüklük manâsına da gelir.

Kader: Dinimizdeki anlamı, Allah’u Teâla’nın bir şeyin varlığını dilemesi demektir.

Kader Konusunda İnsanın Sorumluluğu Nelerdir?

Allah’u Teâla geçmişten geleceğe kadar yaratımış ve yaratılacak şeyleri önceden ister. Allah, olacak her şeyi önceden bilir. Kadere iman için, Allah’u Teâla’nın önceden dilediği ve yarattığı şey, mutlaka olacaktır, olmaması imkansızdır şeklinde düşünmek ve buna inanmak gerekir.

Allah’u Teâla geçmişten geleceğe kadar ilmin, eşyanın, insanların, hareketlerin, olayların hepsini ve bütün işlerini ilk başlangıçts bilir ve ona uygun şekilde yaratır. İnsanların iyi ve kötü işlerini, müslüman olmalarını, istekli be isteksiz bütün işlerini Allah yaratmaktadır. Allah’u Teâla, herşeyi bir sebeple yaratır.

Allah’u Teâla işlerini bir sebeple yaratmamış olsaydı, kimse kimseye muhtaç olmazdı. Herkes herşey için Allah’a yalvarır ve ondan ister, hiçbir şeye başvurmazdı. Böyle olunca da insanlar arasında amir, memur, işçi, sanatkâr, talebe gibi hiçbir ayrıcalık olmaz ve böylece insanlık bağları da kalmazdı. Güzel, çirkin, iyi, kötü arasında fark olmayanınca da dünyanın düzeni bozulurdu.

Kulların istekli hareketleri, işleri, iki şeyden meydana gelmektedir. Birincisi kulun kendi irade ve kudreti iledir. İkincisi ise Allah’u Teâla’nın yaratması ve var etmesi iledir.

Kullar her istediklerini yapamazlar. Ancak Allah buna rıza gösterirse yapabilirler. Kul kötülük yapmak istediğinde, Allah’u Teâla ona doğru yolu gösterir. Fakat kul kötülüğü yapmakta direnirse, Allah’u Teâla onu engellemez. O zaman bu kul, günah işlemiş olur ve ilerde azap çekecektir. Allah’u Teâla kullarına hiçbir zaman zorla kötülük yaptırmaz.

İnsan iradesi ile bu işi kazanır. Allah’u Teâla işi yaratır. Bu dünya bir imtihan alemidir. Yüce Allah hikmeti gereği olarak insanlara güç ve kudret vermiştir. Bu sebeble de Allah kulu sorumlu ve yükümlü tutmuştur. İnsan yaratıcının bu ihsanını hayırlı işlere harcarsa hayır (mükâfat) görür. Kötülüğe harcarsa azaba düşer.

Bundan dolayı insanların görevleri kendi hayatlarını kurtarıp parlak bir hayata kavuşmak için hem dünyaya, hem de ahirete ait işlerini güzelce yapmaya çalışmaktır. Yoksa: “Kaza ve Kader ne ise, o meydana gelir” deyip bu çalışmayı terk etmek asla caiz olamaz. İslâm dini tembelliğe ve gevşekliğe cevaz vermez.

Yüce Kitabımız Kur’an’ı Kerim’de Allah’u Teâla Kader hakkında ayetlerde şöyle buyurmaktadır:

“Haberiniz olsun ki, biz her şeyi bir kaderle yaratmışızdır.”
Kamer-49

“Allah’ın izni olmayınca hiçbir musibet başa gelmez. Her kim de Allah’a iman ederse O, onun kalbine hidayet verir ve Allah her şeyi bilir.”
Tegabün-11

“Allah’ın bize yazdığından başkası başımıza gelmez.”
Tevbe-51

“Her şey bir kadere (ölçü ve plana) göredir.”
Müslim

İmam Azam Ebu Hanife’nin Kader hakkındaki itikadi görüşleri:

Adamın birisi Ebu Hanife’ye gelerek onunla kader hakkında tartışmaya başladı. Ebu Hanife ona:

“Kadere çok dalan, tıpkı güneşin içine baktıkça şaşkınlığı artan kimse gibi olduğunu bilmez misin?” dedi.

Ebû Hanîfe der ki:

“Allah Teâla, daha olmadan önce var olacak şeyleri ezelde bilir.”

“Allah Teâla, olmayan şeyi olmadığı halini de bilir. Onu varettiği zaman onun nasıl olacağını da bilir. Allah Teâla varolan şeyi, varlığı halinde bildiği gibi, onun nasıl yok olacağını da bilir.”

“Allah Teâla’nın yazdığı kader, Levh-i Mahfuz’dadır.”

Ebu Hanife demiştir ki;

“Bizler, Allah Teâla’nın:

” Yaptıkları her şey kitaptadıŕ. Küçük-büyük, her şey yazılmıştır.”

Emri gereği;

“Allah Teâla’nın kaleme yazmasını emrettiğini, kalemin de: “Ne yazayım ya Rab?” dediğini, Allah Teâla’nın: “Kıyâmet gününe kadar olacak olanları yaz” dediğini ikrar ederiz.”

“Dünya ve âhirette her şey, ancak O’nun dilemesi ile olur.”

“Kadere iman eden kederden emin olur.” (Said Nursi)

“Ve hüve alâ külli şey’in kâdir.” Mülk-1

“Allah herşeye kâdirdir.”

Es-Selamu Aleyküm ve Rahmetullah

Ebeden Daima…

Dualarınızı Eksik Etmeyiniz…

Bir cevap yazın