İş Bankası'nın Pek Bilinmeyen Kuruluş Hikayesi

İş bankası nasıl kuruldu?

Yıl 1913, Balkan Harbi sırasında Hint ve Pakistanlı Müslümanlar, Osmanlının ve halifeliğin düşmemesi için büyük bir meydanda toplanarak yardım kampanyası başlatırlar. Tarihi kaynaklarda da bahsedildiği üzere bu yardım kampanyasını ‘Hint Hilafet Komitesi’ (Indian Committee of the Caliphate) yönetir ve başkanı Emir Ali’dir. İngilizlerin kaleminden çıkan raporda bu yardım kampanyası sırasında yaşanan olaylar şöyle anlatılır: ''Müslümanlar her şeyi Osmanlı'ya yardım için getirip bıraktı. Kucağında bir bebekle bir kadın ‘Allah rızası için bu çocuğumu satın alın, bedelini Osmanlı Devleti’ne göndereyim' dedi."

Müslüman kadınların kollarındaki bilezikleri hiç düşünmeden Osmanlıya göndermeleri, kendisi yardıma muhtaç olanların (Dilenciler dahi) kendisinden önce hilafeti düşünerek Osmanlıya destek olmaları, o dönemde görev yapan İngiliz görevlileri bir hayli şaşırtır. Bu yardım sonucunda 1,5 milyon sterlin toplanır ve ( O dönemde 1 İngiliz Sterlini = 9 Osmanlı Lirası) Mustafa Kemal Atatürk’e gönderilir. Mustafa Kemal Atatürk savaş sonrası, bu yardımların 250 bin TL’lik bir bölümünü İş Bankası’nın kuruluşunda sermaye olarak kullanır.

İş Bankasının kurucusu Celal Bayar ise Mayıs 1982’de İş Dergisi’ne verdiği bir röportajda, “Atatürk bana ‘Git Osmanlı Bankası’ndan 250 bin lira al, bu işe başla’ dedi” şeklinde anlatır. Ardından Mustafa Kemal Atatürk "Gazi Mustafa Kemal İmzası" taşıyan bir teşekkür mektubunu Hindistan Merkezi Hilafet Komitesi reisine  gönderir ve mektupta milyonlarca insanın kışa 'elbisesiz ve temel gıdalardan yoksun bir şekilde gireceği'ni söyleyerek yine bu komiteden yardım ister. Bu yardım çağrısına Hintli Müslümanlar yine kayıtsız kalmazlar ve ellerinden gelen her şeyi tekrar yaparlar.

İşte İş Bankası müslüman coğrafyanın desteği ile böylece kurulur. Mustafa Kemal Atatürk daha sonra iş bankasındaki hisseleri CHP'ye devreder. Hali hazırda Atatürk'ün devrettiği hisse oranı ise yüzde 28,09'dur. CHP iş bankasının yönetiminde büyük oranda söz sahibidir. 


1 Yorum

  1. “Atatürk bana ‘Git Osmanlı Bankası’ndan 250 bin lira al, bu işe başla’ dedi” <3 Senin gibisi zor bir daha atam.

Bir cevap yazın