İnsanlık Tarihinin Kara Lekesi Çerkes Sürgünü

"Tarihin en acılı olaylarından birisi olan Çerkes sürgünü virgül üzerinden 155 yıl geçmesine rağmen hala acıyla hatırlanıyor."

*Çarlık rusyası'nın, stratejik açıdan önemli gördüğü Kafkaslardan Çerkes halkının sürgüne göndermesinin üzerinden 155 yıl geçti.

*Rusya'nın Karadeniz sahiline inme politikası gereği Kuzey Kafkasya'yı ele geçirme amacıyla 1556' dan itibaren başlattığı Kafkas-Rus Çarlığı savaşı 308 yıl sürdü.

*Çerkezleri yok ederek Kafkas Dağları'nın iç kesimlerine ilerleyen Ruslar, teslim olanları ya Çarık ordusuna katılma ya da göç etme seçeneğine zorladı.

*21 Mayıs 1867' ten itibaren Merkez toplulukları başta Osmanlı İmparatorluğu olmak üzere dünyanın çeşitli bölgelerinde sürgün edildi.

*Resmi olmayan rakamlara göre 1,5 milyona yakın Çerkez, bir ay içinde sürgüne tabi tutuldu. Bu sürgünde; yol şartları, salgın hastalıklar ve açlık gibi nedenlerden dolayı yaklaşık 500 bin Çerkez hayatını kaybetti.

*Sürgüne tabi tutulanlar Anapa, Novorossiysk, Gelincik, Soçi, Adler gibi Karadeniz limanlarından gemilere bindirildi ve birçoğu Anadolu'da Ordu, Samsun, Tokat, Amasya, Sinop, Yozgat, Düzce, Adapazarı ve Kocaeli'ye yerleştirildi.

*Çerkezlerin bir kısmı ise Suriye ve Filistin başta olmak üzere Orta Doğu'ya yerleştirildi. Sürgüne maruz kalan Çerkezler zamanla yerli halka karıştı.

*Osmanlı imparatorluğuna gönderilemeyen çerkezler ise Orta Laba ve Orta Kuban nehirleri bölgesindeki Rus-Kazak köylerine yerleştirildi.

*Rusya'nın çok önceden planlandığı "Çerkez halkalı öz vatanlarında sürgün etme operasyonu", adım adım gerçekleştirilen bir eylem olarak değerlendiriliyor.

*Osmanlı topraklarına bile ulaşamadan binlerce kişinin öldüğü bu sürgün, "tarihin en acı olaylarından birisi" olarak nitelendiriliyor.

*İnsanlık tarihine kara bir leke olarak geçen Çerkes sürgünü, her yıl Türkiye'de yaşayan Çerkezler tarafından da anılıyor. Deniz kenarında "Nart ateşi" yakıp çevresinde "mezar taşı nöbeti" tutulan anma törenleri, "Sürgün Andı" okunması ile sona eriyor.


Bir cevap yazın