İNSANLIK 10 YIL İÇİNDE MARS’A GİDEBİLİR Mİ ?
3 Kas, 2017 22:23 tarihinde eklendi

İNSANLIK 10 YIL İÇİNDE MARS’A GİDEBİLİR Mİ ?

İNSANLIK 10 YIL İÇİNDE MARS’A GİDEBİLİR Mİ ?

Dr.Umut Yıldız

MARS SOCIETY (MARS DERNEĞİ)1998 YILINDA DR ROBERT ZUBRIN TARAFINDAN YAZDIĞI “THE CASE FOR MARS “KİTABININ ARDINDAN AYNI İSİMLE DÜZENLENEN konferanslar sonrasında kuruldu.Geçen ayıyirmincisi yapılan bu konferansa Popolar Scıence Türkiye adına katıldım.Mars’ta seyahat ve orada yaşam ile ilgilenen yüzlerce ilgilinin katıldığı konferansta o kadar farklı konulara değinildi ki. Mars’ta bir koloni kurup Orada yaşamak için her türlü detayı düşünen insanların varlığı beni gerçekten mutlu etti. Katılımcılar arasında tıp doktorları ,mühendisler, bilim insanları, işletmeciler, sanatçılar , politikacılar , yazarlar gibi her alandan insanlar vardı ve birçok kişi kendi uzmanlığı kapsamında Mars için neler yapabilirim diye fikirlerini sundu.
Tartışılan konular çok çeşitliydi. Mars’a nasıl gideceğiz , oradaki koloni günlük yaşamının nasıl geçirecek, Mars turizmi nasıl olacak.Mars modası , oradaki tıbbi deneyler, yeni ilaç araştırmaları, madencilik çalışmaları gibi konulara ek olarak daha politik sorular yani Mars’ta bir hükümet kurulacak mı,orada yaşayanlar: doğanlar hangi ülkenin vatandaşı olacak ,bir Mars pasaportu olacak mı ,orada yeni bir dil gelişebilir mi gibi onlarca sorular ve cevapları konuşuldu.
Mars’a ne zaman ve nasıl gitmeliyiz konuları apayrı tartışma konusuydu. Malum bu aralar nasıl Spacex Boeing ve Lockheed Martin’in ilk insanı Mars’a gönderme planları, geliştirdiği araçları ve aralarındaki henüz sonuçsuz büyük yarış dikkat çekiyor. NASA’nın Mars’a ilk insanı ulaştırması için 2035 yılı hedefi var.Bu hedefe ulaşmak,şu anki bütçe ve gelişim ile zor olsa da henüz o tarihe kadar daha 18 yıl olduğu için psikolojik olarak olumsuz etkilenmemek için şimdiden tarihi uzatıp yeni bir tarih vermek istemiyor.Ancak Spacex 2025 gibi bir tarihte hala ısrar ediyor.Açıkçası bence özel şirket olduğu için NASA bürokrasisinde takılmadan birçok riske girebilir ve İstediğini yapabilir ama bu tarih bana çok da olası gelmiyor . Tabii şimdilik herşey Elon Musk’ın bu hayali devam ettirmesini de ve elbette şirketlerini süreç içinde iflas ettirmemesinde bitiyor.

 

Öte yandan Marsa nasıl gitmemiz gerekiyor sorusu için belli bazı düşünce kampları gördüm ve açıkçası da her biriminde argümanları çok sağlam.Kimisi şu anda uluslararası uzay istasyonu (İSS) ve diğer birçok şeyi bırakalım Mars’a odaklanalım derken,kimisi önce aya gidelim, orada üst kuralım buradaki deneyimle Mars’a gidelim diyordu.Ayrıca önce ay ve Mars çevrelerinde dolanan uzay istasyonları kuralım Buralar dünyanın ileri Karakolu olsun şeklinde farklı bakış açıları vardı. Hatırı sayılır bir grup,ISS ‘nin bizi dünya hapishanesine kapattığını ve bugüne kadar 150 milyar dolardan fazla maliyeti olduğundan Mars projelerine yeterince başlayamadımğımızdan dert yanıyordu ve Mars için ISS’nin hızlıca kapatılmasını istiyorlardı. Burada benim görüşümde iki yönlü, ne ISS ile ne ISS’siz , kararsızım. Çünkü Mars’a gidecek teknolojik imkanlar için bütçe ayırabiliriz, binlerce insan istihdam edebiliriz ancak uzayda bir insan nasıl yaşar bunu teorilerle öğrenmeliyiz, mutlaka bazı insanların uzun süreler boyunca uzayda yaşamaları gerekiyor, böylece orada oluşabilecek birçok problemin de erkenden önünü alma şansı oluyor uzayda hasta olsan ne olur, kabinde yangın çıksa nasıl söndürürsün, oksijen tankı delinse ne gibi bir yedek mekanizması var , bunun gibi binlerce sorunun cevabı uzun yıllar boyunca ISS’de çalışan yüzlerce astronotun emeği ile cevaplandı ve bu cevaplar Mars yolculuğu için hazırlanıyor. Yani ISS olmasaydı, gözü kapalı bir Mars yolculuğu yapıyor olurduk,aynı ilk aya gidilmesi gibi. Ancak aya gitme motivasyonu o sırada milliyetçi amaçlar taşıyordu. Şu anda ise oraya yerleşmek söz konusu!

Obama ,11 Ekim 2016’da CNN yorum sayfası için kaleme aldığı yazısında 2030’lu yıllarda ABD’nin Mars’a gitmesi ve güvenli bir şekilde geri dönmesi ve nihai hedef olarak da bir gün orada uzun süre yaşamasını anlatmıştı. Tartışmalardan biri de bu konuşmanın hiçbir anlam ifade etmediği yönündeydi. Çünkü sadece birkaç ay sonra yani Ocak 2017’de koltuğu devredecek olan bir başkanın bu söylevi uzun vadeli hedefi yapmasına bir imkan yoktu.Bu aynı gün söyleyeyim başkaları yapsın demekten farklı olmuyor yorumu yapıldı.Bir başkan, başkan olduktan sonra böyle uzun vadeli ve yüksek bütçeli bir programı listesine alırsa gerçekleşme şansı daha yüksek oluyor.Örneğin,John F.Kennedy göreve geldikten bir yıl sonra 12 Eylül 1962’de Houston’da Rice stadyumunda ABD’nin 10 yıl bitmeden Ay’a insan göndereceğini hedeflemiştir. Bu konuşma ile sovyetlerle olan uzay yarışını kaybettiğini düşünen Amerikan halkına da büyük bir güven vermişti. O sıralarda yaşanan soğuk savaşın etkisiyle, bu uzay yarışının ana hedefi Ay’a uzun süreli yerleşme yerine aya gidip oradan bir selfie çekmek ve kapitalizmin komünizmden daha iyi olduğunu Sovyetler’e ve dünyaya kanıtlama amacı taşıyordu. Özellikle ABD’nin Ay’a varışın ardından Sovyetlerin pes etmesiyle de Ay yarışı tamamlanmış oldu . Tabii bu pes etme anında olmamıştı . Özellikle Apollo 13 misyonunun Neil Armstrong ve takımına Ay’a indirilmesinin hemen ardından uzay yarışının devam edeceğini düşünen Nasa,o sırada Mars’a ilk insan göndermenin planlarını başlamıştı ve hatta 1980’lerde bunun gerçekleşeceğine belirten basın bültenleri yayınlamıştı .60 ‘ların sonu 70’ lerin başında ay yarışı nihai hedefine ulaştığından devam edemedi. Ondan sonra NASA ve uzay programında iki büyük kalem bütçeyi büyük oranda emdi. Bunlardan birisi Shuttle (Uzay Mekiği) programı ve diğeri de daha önce bahsettiğim Uluslararası Uzay İstasyonu pprogramıydı.

Mars’a yola çıktık diyelim,ilk etapta Mars’a gidecek her türlü yaşamsal malzemelerinde dünyadan götürülmesi gerekiyor.Ancak özellikle içme suyu,yiyecek,işlenmiş metal ,geri dönüşler için yakıt ve oradaki insanların hayatlarını kendi kendilerine idame edecekleri ve yerleşim bölgelerini genişletecek İnşaat yapabilecek nereye materyallerin hızlıca bulunup, Mars’tan karşılanabilir hale gelmesi gerekiyor . Yoksa zaten dünyadan uzaya yük taşımanın halen bu kadar pahalı olduğu bir zamanda Mars projeleri kısa sürede tehlikeye girebilir. Onun için önce Ay’a gidelim diyenlerin argümanı da dünyada bulduğumuz birçok şey Ay’da da var , o nedenle ayı önce kolonize edersek ve orayı bir üretim üssü haline getirebilirsek bir gün sonrasında Ay’dan uzaya çıkmak dünyaya nazaran çok daha kolay ve ucuz olacağından dolayı Mars’a olan maliyeti düşürecektir deniyor. Uzay araçları dünyada üretildiği gibi Ay’da da üretilebilir ancak Mars’ta üretmek şimdilik hiç olası gelmiyor.
Öte yandan Mars’tan ilk dönenler,oradan dünyada değerli olabilecek bazı şeyler getirebilir ve bununla belli bir gelir elde edebilir. İlk etapta Mars’tan gelen her şey çok değerli olacaktır,yani oradan gelecek basit bir kaya parçası bile Mars kayası adıyla dünyada yüksek meblağlarla satışa sunulacak ancak bu durum elbette çok uzun sürmeyecektir.
Mars’a ilk yerleşimcilerin kimler olabileceği üzerine düşünen bir konuşma da bir gün oraya gidecek teknik personel haricinde, bilet alarak gidecek ilk yerleşimcilerin dünyada belli bir seviyede maddi imkana kavuşmuş, dünya turunu tamamlamış yaşlı ve zengin insanlar için bir emeklilik mekanı. Ya da huzurevi gezegeni olacağını düşünüyor. Malum ilk bilet ücretleri çok da ucuz olmayacak ve onu karşılayabilecek insanlar mutlaka zengin insanlar olacak. Tabii orada tartışılan mevzulardan biri de Dünya Mars arası seyahati nasıl yapacakları ve orada bakıma ihtiyaç duyacakları gibi konularda .
İnsanoğlunun her ne kadar sosyal olarak gelişmesi tamamlanmamış olsa da yani bir taraftan açlık , diğer taraftan savaşlar devam ederken Uzay ne işe yarar diyenler elbette olacaktır .Ama insanoğlu Mars’a gitmeye hazır ve kim bilir belki bu yolculuk bizi,ülkeleri, insanları , ırkları birleştirecek bir gün belki de Mars için yapılan yiyecek ,tohum icat etme çalışmaları açlığı bitirecek . Herkesin beklentisi gibi şimdiki yaşamı dönemimiz içinde insanlığın varsa gitmesini görmek ne güzel olurdu değil mi ?
Not :Bu makaledeki düşünceler tamamen yazarın düşünceleridir ve NASA,ISS yi bağlamaz.

Kaynak : Popular Science

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *