İNSAN BEYNİNİN SIRRI BAL ARILARINDA MI GİZLİ?

 

SHEFFIELD ÜNİVERSİTESİNDEN ARAŞTIRMACILAR kolonilerdeki bal arılarını beyindeki nöronlar gibi düşünürsek, davranışının temel mekanizmalarını daha iyi anlayabileceğimizi keşfettiler.

Ekip  bunun için, bal arılarının yuvalarını nereye yapacaklarına nasıl karar verdiklerini gösteren kurumsal bir modeli inceledi ve arı kolonisine harici uyaranlara eş güdümlü tepki veren (tıpkı insan beyni gibi) tek bir süper organizma gibi yaklaştı. Araştırma, arıların birbirleriyle ''konuşma'' ve karar verme biçiminin, insan beynindeki nöronların birbiriyle etkileşimine benzediğini ortaya çıkardı.

Daha önceki araştırmalar insanların ve diğer hayvanların beyinlerinin adına psikofizik kanunları denen bazı belirli kurallara uyduğunu ortaya çıkarmıştı. Tekil beyin nöronları bu kurallara uymasa da, beynin tümü uyuyor.  Benze biçimde, bu araştırmalar ortaya koydu bireysel olarak arılar bu kurallara uymasa bile toplamları olan süper  organizma yani arı kolonisi uyuyor.

Scientific Reports'ta yayımlanan makale süper organizmaların insan beyniyle aynı kurallara tabi olmasının önemli olduğunu söylüyor çünkü bu psikofizik yasalarının geliştiren mekanizmalar daha önce düşünülenin aksine, yalnızca beyinde gerçekleşmiyor. Bu keşif, bilim insanlarının arı kolonileri gibi süper organizmaları inceleyerek, bu kuralları oluşturan temel ilkeleri daha iyi anlamasını sağlayacak. Bu da karar alma sırasında beyin nöronlarını izlemekten çok daha kolay.  Araştırma aynı zamanda Pieron Yasası, Hicks Yasası ve Weber Yasası gibi beyin kurallarını daha iyi anlamamızı sağlıyor. Pierson Yasası, beynin kaliteli iki seçim arasında daha hızlı karar verdiğini öne sürüyor. Beyin, iki seçenek düşük kaliteliyse karar almada zorlanıyor. Arı kolonisi incelenirken, kaliteli iki adet yuva bölgesi arasına karar vermenin, iki adet kalitesiz yuva arasında verilecek karardan çok daha kısa sürede gerçekleştiği görüldü. Benzer biçimde, Hick Yasası da, alternatif seçeneklerinin sayısı arttıkça beynin arar vermekte yavaşladığını söylüyor. Bu araştırmada akademisyenler alternatif yuva sitelerinin sayısı arttığında an kolonisinin daha yavaş karar aldığını gözlemlediler.

Araştırmacılar arı kolonilerini beyindeki nöronlarla karşılaştırırken Weber Yasası'ndan da faydalandılar. Bu yasaya göre beyin en iyi seçimi, iki seçeneğin niteliği arasındaki fark en az olduğunda yapabiliyor. Minimum fark seçenekler düşük kaliteliyse küçük, yüksek kaliteliyse büyük. Yani kaliteyle minimum fark arasında doğrusal bir ilişki var. Araştırmadan arı kolonisi modelinin yuva bölgeleri ve ortalama nicelikleri arasındaki minimum nicelik farkını gözettiği görüldü. Bu yasayı niceliğin yanı sıra uyarandaki değişikliklere (örneğin ışık, ağırlık ya da ses) uyarlamak olanaklı. Şöyle bir benzetme düşünün: Diyelim ki bir elinizle 1 kiloluk taş var: Bunun üstüne 1 kiloluk ikinci bir taş koyarsanız değişimi anında fark edersiniz. Ama 30 kilo taş taşıyorsanız üstüne 1 kilo eklendiğinde meydana gelen değişimi fark etmek çok daha güçtür.

Sheffield Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümünde Kolektif Robotik alanında araştırmacı olarak çalışan Dr. Andreagiovanni Reina şöyle diyor: '' Bu araştırma, kolektif karar verirken bal arısı kolonilerinin de beyinle aynı kurallara bağlı kaldığını göstermesi açısından çok heyecan verici. '' Araştırmacı aynı zamanda arı kolonilerinin eksiksiz organizmalara ya da daha da iyisi, çok sayıda tümüyle gelişmiş ve özerk bireylerin kolektif bir yanıt vermek üzere etkileşim içinde olduğu süper organizmalara benzediği görünüşünü savunuyor.

''Bu noktadan hareketle bir kolonideki anlarla beyindeki nöronlar arasındaki paralellikleri görmek, böylece psikofizik kurallarının altında yatan genel mekanizmaları anlamak ve tanımak olanaklı olabilir. Bu da insan beynini daha iyi anlamamızı sağlayabilir. Bal arısı kolonileriyle beyindeki nöronları davranışları arasında benzerlikler bulmak çok da yararlı çünkü kendilerine yuva arayan arıların davranışlarını gözlemlemek, beyindeki nöronları karar verme süreci sırasında gözlemlemekten çok daha kolay.''

 

Www.acikve.net
Www.instagram.com/acikvnet
Www.twitter.com/acikve_net
Www.facebokk.com/acikvenet

 

Bir cevap yazın