Hicaz – Suudi Arabistan

Hicaz


Suudi Arabistan’ın batısında bölge. Arabistan Yarımadasının dağlık Kızıldeniz kıyısı boyunca, kuzeyde Ürdün’den güneyde Asir bölgesine doğru uzanır. Bölgenin kuzey bölümünde, daha İÖ 6. yüzyılda yerleşim vardı. Bu dönemde Babil’in Kaldeli kralları Tayma’yı yazlık başkent olarak kullanıyordu. Hicaz daha sonra merkezi Medain Salih olan Nebati Krallığı’na (İÖ 100 – İS 200) bağlandı. Sonradan Abbasilerin, 1258’de de Mısır’daki Memlüklerin denetimine girdi.

1517’de Osmanlıların eline geçti ve merkezi Mekke olan üç sancaklı (öbürleri Medine ve Cidde) bir eyalat yapıldı. Eyalet yönetimi, kâğıt üzerinde Mekke şeriflerinin elindeydi. Ama 19. yüzyıl başlarındaki dinsel ayaklanmalarla bu durum değişti; kutsal kentler Mekke ve Medine Vehhabilerin saldırısına uğradı. Osmanlılar 1845’den sonra Hicaz’ı doğrudan yönetmeye başladılar ve topraklarını birleştirmek amacıyla 1900-08 arasında Şam’ı Medine’ye bağlayan Hicaz Demiryolu’nu yaptırdılar. I. Dünya Savaşı sırasında 1915’de Hz. Muhammed’in soyundan geldiğini ileri süren Şerif Hüseyin bin Ali, Osmanlı yönetime başkaldırarak demiryolunun bir bölümünü havaya uçurdu ve kendini Hicaz kralı ilan etti.

Hicaz Ayaklanması; Mekke şerifi Hüseyin bin Ali’nin bağımsızlık elde etmek amacıyla Osmanlı Devletine karşı başlattığı ayaklanma.

Hüseyin Vehhabilerin başkaldırması üzerine 1924’de tahtan çekildi. Yerine geçen oğlu Ali’de  1925’de aynı nedenle tahtı bırakarak ülkeden ayrıldı.

Necd Sultanı II. Abdulaziz 1926’da Hicaz kralı unvanını aldı. 1932’de de Hicaz, Necd ve onun denetimi altındaki öteki bölgeleri birleştirerek Suudi Arabistan Krallığı’nı oluşturdu.

Bölgenin bir zaman altın madenciliğine dayalı olan ekonomisinin temelini günümüzde hac gelirleri, özellikle Cidde’de yoğunlaşmış olan hafif saniyeler, ticaret, sınırlı hurma ve tahıl üretimi ve Arabistan’ın doğusundaki petrol yataklarından elde edilen zenginlik oluşturur.

Mekke ve Medine dışındaki başlıca kentler Kızıldeniz’in en büyük limanı Cidde, bir sayfiye olan Ta’if ve Medine’nin limanı olan Yenbu’dur.




Bir cevap yazın