DOĞANIN MUCİZESİ BAL

Balın çok faydalı bir besin olduğunu ve birçok hastalığa faydalı olabildiğini az çok hepimiz biliriz. Arılar balı üretebilmek için çiçeklerin üzerindeki tozu veya çiçeklerin üzerinde bulunan böcekleri yiyerek balı meydana getirebiliyorlar, arıların balı üretmesindeki asıl amaç ise kendi hayatlarını sürdürebilmektir. Arıların diğer ürettiği şey ise propolis adı verilen arı sütü dür. Arı sütü arıların kraliçe arıya ekrem amaçla yaptıkları bir karışımdır.Bu karışımı kraliçe arı yediği sürece ömrü uzamış olur. Bunun ispatı ise şöyledir:İşçi Arılar 2 ayı yaşarken kraliçe arılar 5 ile 8 yıl arasında yaşayabiliyorlar. Arıların, arı sütünü bileklerindeki diğer bir avantaj ise kovan içerisindeki mikropları korumak, adına mantar virüs bakteri gibi şeylerden kendilerini ve yavruları kurtarmak için propolisi yani arı sütünü topluyorlar ve bu şekilde kovanlarının içini dezenfekte etmiş oluyorlar. Çünkü propolis antiviral, antibakteriyel ve antifungal özelliklerine sahip bir besindir. Bundan dolayıdır ki arı sütü çok önce yıllardan itibaren rahatsızlıklarda belirli hastalıklarda tedavi amaçlı kullanılmaktadır.

BALIN TARİHSEL YOLCULUĞU

Şimdi olduğu gibi bundan çok uzun yıllar önce de bal çok kıymetli ve değerli bir besindi.O kadar değerliydi ki birçok ülkede ve özellikle ll. Ramses döneminde memurların maaşları bal ile karşılanıyordu. Diğer bir örnek ise M.Ö 3200 yılları civarında eski Mısır hiyerogliflerinde firavunlara ait arı sembolleri bölümlerine rastlanabiliyor.Bir diğer rastlantı ise Güneş Tanrısı Ra’nın dünyadaki göz yaşları olarak bal kabul ediliyordu.
Antik Yunan’da ise baş Tanrı Zeus’un sıfatlarından biri ise arılar kralı idi. Balı birliğinin ve üretmenin kaynağı olarak görüyorlardı. Hipokratın M.Ö 466-377 tarafından yüksek ateş, yaralanma, ödem ve iltihaplanmalara karşı reçetelerinde en başta bal yer alıyordu.Ünlü düşünür Aristotales M. Ö
384-322 arıcılık ile ilgili literatür olacak ilk kitabını yazmıştır.

Balın çok değerli ve kıymetli olmasının sebebi aslında o dönemde bal haricinde başka tatlandırıcı olmamasıydı ve mum yapımı için de önemliydi. Birçok hastalığa faydalı olduğundan dolayı çok değerli ve kıymetliydi. Ortaçağda Roma Germen İmparatoru eleman derebeylerinin hepsinde birer aracı bulundurma zorunluluğu getirdi ve kovanları korumak için bir sürü kanun hazırlandı. Bal hırsızlığı yapanlar, meydanda canlı canlı yakılıyordu ve bütün bunlar balın çok değerli ve kıymetli olduğunun ispatıdır.

M.Ö 1300 dolaylarında Boğazköy’de bulunan Hititler’in de bala çok önem verdikleri bulunan bulgulardan anlaşılıyor. Öyle ki Hititler evlerini yaptıkları zaman, yapıların sıvasında mutlaka kullandıkları anlaşıldı. Bunun nedeni ise balın kutsal olduğu düşüncesi ve kendilerini bu kutsallık dan dolayı bütün kötülüklerden koruduğunu sanıyor olmaları.

TÜRKİYE ‘DEKİ BAL ÇEŞİTLERİ

Birçok yönden bereketli olan ülkemiz, bal yönünden de bereketli. Bundan dolayıdır ki Türkiye’de olmak şanslı biri coğrafyada olduğumuzun kanıtıdır. Nisan ve mayıs aylarında ülkemizde narenciye çiçeği balı ile Akdeniz Bölgesi’nde ilk hasat başlar. Bunu Diyarbakır, Malatya yöresinden ‘üçgül çiçeği balı’izler. Sonrasında Haziran ayında Düzce, Yalova, Kastamonu yöresinden kestane çiçeği balı; yine haziran temmuz aylarında Trakya, Konya ve Çukurova bölgesinde ‘ayçiçek balı’ hasat edilir. Doğu ve Güneydoğu bölgesinde Haziran ve Temmuz ayında Keven kekik balı, temmuz ve ağustos aylarında Şanlıurfa, Diyarbakır yörelerinden pamuk balı hasat edilir. Eylül ve ekim aylarında Ege Bölgesi’nden çam balı, yine aynı aylarda Akdeniz ve Ege kıyılarında keçiboynuzu (hamup) balı hasat ediliyor.

 

BALIN SAĞLIĞA FAYDALARI

Balın birçok hastalığa yararlı geldiğinden bahsetmiştik. Ondan dolayıdır ki bal sağlığımız için önemli bir besin maddesi. Bir kaşık bal 65 kalori enerji veriyor ve vücudumuzun doğal şeker ihtiyacını karşılamış oluyor. Bal kozmetik ürünlerde de kullanılan önemli bir katkı maddesidir. Cildimize çok iyi gelen olumlu etkiler veren bir besin. Vitamin, mineral aminoasit ve enzimler gibi birçok yararlı maddeyi bünyesinde barındırmakta. Sağlıklı ve düzgün kaliteli bir yaşam yaşamak istiyorsak, balı düzenli bir şekilde tüketmemiz gerekmekte. Ayrıca balı düzenli bir şekilde tükettiğimizde kilo vermemize de yardımcı oluyor. Temel karbonhidrat kaynağı olan bir kaşığı 65 kalori enerji veriyor. Avrupa’da bazı araştırmalardan anlaşılmıştırki bal mide ve bağırsak sistemini düzenleyici etkiye sahip ve bütün bunlardan da anladığım Söke’ye bağlı vücudumuz için çok yararlı bir besin maddesi.

HARMANLAMA İŞLEMİ

Anavarza bal, Genel Müdürü Can Sezen bal ile ilgili şu üç şeyi belirtiyor. Sır, sabır, armağan. Bu üç kelimeyle tarif edebileceğini söylüyor. Ve aşamaları hakkında şöyle devam ediyor. Anavarza olarak bala yaklaşık 2 bin arıcı ailesinin yaşadığı, ilçe bazında Türkiye’nin en fazla bal üretim ilçesi olan Adana Kozan’daki arıcılardan alıyoruz. Üreticilerden alınan her teneke bal, Anavarza bal’ın ARI ( Anatolian Research Institute) Gıda Laboratuvarı’nda 70 parametre kontrolden geçtikten sonra Tesise giriyor. Bu da ürünün uluslararası standartlarda tüm analiz süresini tamamlamış olduğunu gösteriyor.

Satın alma sürecinden geçen ürünler ise üretim tesisinde ambalajlanır . Üretim tesislerinde hazırlanan ballar Anavarza bal’a ait bir harmanlama içeriyor:”Bu, Aslında balın tadını farklılaştıran, bize özel bir işlem. Formülasyon denilen aslında harmanlama işlemi çiçek balını örnek alırsak şu şekilde oluyor. Üç tonluk bir kazana ballar her çiçekten belirli oranda boşaltılıyor. Karışımdan sonra kavanoza dolumu yapılmadan duyusal analize tabi tutuluyor. Ondan sonra üretim onayı verilmiş oluyor. Diğer ürünler (çam, kekik, keven, kestane, narenciye) zaten çiçeği belirli ballar olduğu için belli bir karışıma tabi tutulmuyor. Fakat bu balların da alım aşamasında bir duyusal analiz uygulaması yapılıyor. ”

PETEK Mİ SÜZME Mİ? 

Can Sezen, en çok merak edilen sorulardan biri olan süzme bal mı petekli bal mı iyi ve aralarındaki fark nedir? Sorusuna şu şekilde yanıt vermiştir.” Petekli bal tüketiminin insan sağlığı açısından süzme bala oranla hiçbir avantajı olmadığını dile getiriyor. “Biz petekli bal tüketilmesini sağlıklı bulmuyoruz . Bunun da sebebi süzme balın tüm peteklerden elde edilip, homojen bir karışım oluşturup analizleri yapılarak kontrol edilmesi. Petek balda ise tek teker peteğin analizinin yapılması.Teknik olarak zor ve zahmetli, hatta imkansız denilebilir. Bu nedenle de kontrolleri yapılmıyor. Örneğin petekte ilaç kalıntıları kalabilir ve kontrol edilmediği takdirde Bal o şekilde kullanılabilir. O yüzden tavsiye etmiyoruz. ”

HAKİKİ BAL İÇİN ANALİZ ŞART

Arı tüm doğada gezdiğinden dolayı, arının hangi çiçekten bal aldığını, üreticiler dahil hiç kimse bilemez ve arı kovanlarının genellikle yol kenarlarında olmasından dolayı ağır metal taşıma olasılıkları yüksek. Bundan dolayıdır ki arının yapmış olduğu bal sağlıksız olabilir ve vücudumuza zarar verebilir. Bu zararını önlemek adına tüketicilere balı satışa sunmadan önce, laboratuvar ortamında çeşitli analizlerden geçmesi gerekmekte. Analizlerden geçen bal sağlık açısından sorun teşkil etmez.Gerçek balın hangisi olduğunu anlamak ancak ileri teknolojilerle donatılmış laboratuvarlarda gerçekten deneyimli kişiler tarafından analiz edilerek anlaşılabilir. Onun dışında balın ‘acaba sahte mi?’Kokusundan, akışkanlığından ve renginden anlamamız mümkün değil.

BALIN ŞEKERLENMESİ  NE ANLAMA GELİR?

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’nde halk arasında balla ilgili yanlış bilinen bir gerçek şu şekilde açıklamıştır. Balın şekerlenmesi sahte olduğu anlamına gelmez. Balın bulunduğu depolama koşulları, kabarcık oluşması, polenleri bunların hepsi balın şekerlenmesine etkendir ve balın şekerlenmesi doğaldır.

 

BAL ÇEŞİTLERİ

ÇİÇEK BALI

Güneydoğu Anadolu ve Toroslar’da üretilen bir bal çeşididir. Çiçek balı adından da anlaşılacağı üzere, çiçeklerin polenlerinden edilen bir bal çeşididir. Sofralık bal olarak kullanılır, acı bir tadı yoktur.

KESTANE BALI

Koyu renkli ve en güçlü tadıyla gurmelerin favorisi olan bu bal Düzce, Yalova ve Kastamonu Bölgesi’nde yetişen kestane çiçeklerinden elde edilmektedir. Özellikle kışın ve mevsim dönümlerinde vücuttaki bağışıklık sisteminin zayıflamasını giderir ve bağışıklık sistemini güçlendirir.Koyu rengi ve güçlü tadı dikkat çekicidir.

NARENCİYE BALI

Narenciye çiçeklerinin kokusu sinmiş olan açık rengi, berrak görünümü ve ağızda dağılan kıvamı ile tercih edilen ballar arasındadır. Vücut direncini arttırmaya yardımcı olur. Akdeniz Bölgesi’nde yetişen narenciye çiçeklerinden elde edilir.

ÇAM BALI

Akdeniz Bölgesi’ne özgü çam türlerinin gövdesinde yaşayan, aracı böceğin salgısını kullanarak, üretilen bir yerli bal çeşididir. Çiçek polenlerinden üretilir ve müstesna bir tattır.

 

KEVEN – KEKİK BALI

Kayseri, Elazığ, Malatya ve Bingöl çevresinde üretilen bal çeşididir. Açık sarı rengi olup, kendine has bir tadı ve kokusu vardır. Arıların Keven ve kekik enerji depolayarak ürettikleri bir bal çeşididir.

IHLAMUR  ÇİÇEĞİ BALI

Genizde yanma ağızda buruk bir tat bırakan bu bal çeşidi, berrak görünümü ve orta derecede akışkan ıhlamur çiçeğinden elde edilen, kendine özel aroması ve tadı olan bir bal çeşididir.

KEÇİBOYNUZU (HARNUP) BALI

Orta derecede tadı, akışkanlığı ve kıvamı olan berrak bir renge sahip, kendine has bir kokusu bulunan, keçi boynuzundan elde edilen bir bal çeşididir.

Www.instagram.com/acikvnet

Www.twitter.com/acikve_net


Bir cevap yazın