Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Risk Faktörleri Nelerdir?

❗DİYABET ŞEKER HASTALIĞI NEDİR? 

Diyabet yaşadığımız yüzyılın en ciddi sağlık sorunlarından biridir dünyada ortalama her 100 erişkinden 6'sının diyabetli oldu 1985 yılında 30 milyon olan diyabetli sayısının 2025 yılında 380 milyona ulaşacağını tahmin edilmektedir Dünya üzerinde yaklaşık her 10 saniyede bir kişi yılda yaklaşık 3.8 milyon kişinin diyabete bağlı nedenlerle hayatını kaybetmektedir. 

Türkiye'de ise her 100 kişi den 7'sinde aşikar diyabet bir o kadar kişi de de İleride diyabet alma olasılığı yüksek olan "bozulmuş şeker" toleransı gizli şekeri vardır .

Her 100 kişiden yaklaşık 15 diyabette etkilenmektedir. Diyabet genellikle açlık kan şekeri yükseldiğinde teşhis edilmektedir. Oysa bilimsel veriler diyabetin klinik tanıtan yaklaşık 10 -12 yıl önce başladığını ve yeni tanı alan diyabetin %21 inde göz,%18 i ile böbrek, %12 sinde ise sinir harabiyeti ve % 20 sinde cinsel fonksiyon bozukluğu gelişmiş olduğunu göstermektedir. Başlangıçtan itibaren ilerici bir hastalık olan diyabette erken tanı ve tedavi ye erken başlamak, hayati önem taşır. Erken tanı için hastalık faktörlerini bilinmesi ve gereken taramaların yapılması gerekir. Fazla kilolu ve 45 yaş üstündeki bireylerde mutlaka bir sağlık kuruluşlarına gerekli testlerin yapılması gerekir. Fazla kilolu ve 45 yaş altındaki bireylerde ise aşağıda belirtilen risk faktörlere varlığından gerekli testler yapılır ve bu testler önerilerini sıklıkta tekrarlanır.

✔DİYABET RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? 

** Fazla kilolu olmak
** Hareketsiz bir yaşam tarzı
** 1. Derece akrabalar da diyabet varlığı
**Daha önceden herhangi bir zamanda kan şekerinin yüksek bulunmuş olması
**Gebelik sırasında diyabet tanısı almış olmak ve 4 kilonun üstüne bebek doğurmak
**Hipertansif olmak
**HDL kolesterol düzeyinin <35 mg/dl ve trigliserid düzeyinin >250 mg olması
**Beden kitle indeksi (BKİ ) =kilo / boy (m)

✔GİZLİ ŞEKER ❗

Klinik olarak diyabetin ortaya çıkmasından önce pek çok güzel kan şekeri normal sınırlarının (70- 100 mg )üstünde olabilir. Ancak bu yükseklik diyabet tanısı (126 mg /dl) ve üstü koyduracak kadar yüksek değildir . Normalde açlık kan şekerinin 100 mg geçmemesi gerekir.
Açlık kan şekeri (100 -25 mg/dl) böyle arasında ise veya yapılan şeker yükleme testinde 2 saat boyunca 140 199/dl arasında ise bu durum prediyabet yani gizli şeker olarak adlandırılır. Türkiye'deki beş milyonun üzerindeki Şeker hastasının 2,5 milyonun gizli şeker hastası olduğu tahmin edilmektedir . Bu kişiler uzun yıllar 10-15 yıl hiçbir ciddi bir belirti vermeden hayatlarını sürdürebilirler. Bunun yanı sıra bu kişilerde kilo alma, sık acıkma, sinirlilik, tahammülsüzlük, hızlı yeme ve yemek sonrasına yorgunluk, uyku hali gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtileri gösteren kişiler her zaman açlık kan şekeri değeri yüksek çıkmayabilir, böyle bir durumda mutlaka tokluk kan şekeri yemekten 2 saat sonra ölçümü yaptırmak gerekir. Gizli şeker olan bireyler diyabetli olmaya adaydır. Bu bireyler aynı zamanda kalp - damar hastaları için büyük yüksek risk taşırlar, ancak gizli şeker erken teşhis edilirse kişinin diyabet olması önüne geçebilir ya da diyabetin başlaması geciktirilebilir. Diyabet için önemli riski olan genetik yatkınlık ve yaş değiştirilmesi de beslenme ve egzersiz gibi yaşam tarzı alışkanlıkları değiştirilebilir. Alnan enerji miktarının harcanan daha fazla olması durumunda obezite riski ve dolaylı olarak da 2 tıp diyabet riski artmaktadır. Obezite den bağımsız olarak alından yağların özellikle de Doymuş yağların diyabet yatkın arttırıldığı bilinmektedir. Bu bağlamda diyebet riskinin azaltılması ideal kiloya ulaşmak ve bu kiloyu korumaya gerektirir. Kalori gereksiniminin yağı azaltılmış karbonhidrattan zengin ve lifli besinler ile karşılanması halinde diyabetin önlenebileceğini gösteren kanıtlar mevcuttur. Erişkinlerde sedanter yaşam biçimi, diyabet gelişim için son derecede önemlidir. Düzenli fiziksel aktivitenin yüksek, riskli bireylerden diyabetin gelişmesini anlamlı olarak azalttığını bilinmektedir.

Önerilen günde en az 30 dakika ya da haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapılmasını işaret edilmektedir. Özetle pek çok bilimsel araştırma diyabet için yüksek risk taşıyan bireylerden yaşam tarzı alışkanlıklarındaki değişimlerle diyabet gelişme riskinin yaklaşık 160 oranını azaldığını göstermektedir.


Bir cevap yazın