CAHİT ARF KİMDİR ?

CAHİT ARF KİMDİR?

1910 yılında Selanik’te doğan Cahit Arf,ilkokulu o yıllarda sultani adı verilen liselerin ilk kısmında okumuş, daha beşinci sınıftayken tanıştığı genç bir öğretmen, onun matematikle ilgilenmesini sağlamıştır. Lisenin orta kısmına geldiğinde artık okul arkadaşlarının çözemediği matematik sorularını çözen Cahit Arf’ın bu yeteneği ailesi ve hocalarının dikkatini çekmiş ve Paris’teki St.Louis Lisesinde okumak üzere ailesi tarafından Fransa’ya gönderilmiş. Üç yıllık lise tahsilini iki yılda bitirip Türkiye’ye geri dönen Cahit Arf, o sırada Türk hükümeti tarafından yüksek öğretim görmek üzere sınavla Avrupa’ya gönderilecek aday öğrenciler arasına alınmıştır. Bu sınavı kazanan Cahit Arf, Fransa’ya geri dönüp bir çok bilim adamının yetiştiği okul olan Ecole Normale Superieure’e kaydolmuştur.
Yükseköğreniminden sonra Türkiye’ye geri dönen Arf, bir süre Galatasaray Lisesinde hocalık yapmış ve sonra doçent adayı olarak İstanbul Üniversitesi Matematik Kürsüsü’ne geçmiştir. 1937 yılında doktorasını yapmak üzere Göttingen Üniversitesi Matematik Bölümü’ne giden Cahit Arf’ın bu üniversitede yaptığı doktora çalışması onun dünya çapında tanınmasına yol açmıştır. Cahit Arf, matematik dehalarının bile çok zor dediği bir konu üzerinde tek başına çalışmış ve bir buçuk yıl içinde konusu “Non-Commutative Class Fielg” olan doktorasını tamamlamıştır.
Bu çalışmalardan elde edilen sonuçların bir kısmı literatüre “Hasse-Arf” Teoremi olarak geçmiştir. Doktora tezini 1938 yılında bitiren Cahit Arf, bir yıl daha Göttingen ‘de çalışmalarını sürdürmüş, bu dönemde de dünya literatürüne “Arf Invanyantı” adıyla geçen cebirsel ve diferansiyel topolojide büyük önem taşıyan bir çalışmaya imza atmıştır.
1938’in sonunda Türkiye’ye üniversitesine geri dönen Arf, 1943’te profesör, 1955’te ordinaryüs profesör olmuştur. 1962 yılına kadar üniversitede çalışmalarını sürdüren Cahit Arf, o yıllarda bir yıllığına misafir profesör olarak Maryland Üniversitesi’ne gitmiş ve ayrıca Mainz Akademisi muhabir üyeliğine seçilmiştir. 1960 yılında Çekmece Nükleer Araştırma Merkezi’ni kurmak üzere görevlendirilen Cahit Arf, 1962’de üniversitedeki görevinden ayrılmış ve bir yıl kadar Robert Koleji’inde ders vermiştir. TÜBİTAK’ın kuruluş ve gelişmesinde büyük emekleri olan Cahit Arf, 1963- 1967 ve 1967-1971 yıllarında TÜBİTAK’ın Bilim Kurulu başkanlığını yapmıştır. Cahit Arf matematiğe yapmış olduğu köklü katkılarından dolayı 1974’te de TÜBİTAK Bilim Ödülüne layık görülmüştür.
1964-1966 yıllarında Princeton’da Institute for Advanced Study’de çalışmalarını sürdüren daha sonra California Üniversitesinde misafir öğretim üyeliği yapan Cahit Arf, 1967’de Türkiye’ye dönüp ODTÜ Matematik Bölümünde çalışmaya başlamıştır ve 1980 yılında bu üniversiteden emekli olmuştur. 1980 yılında İTÜ ve Karadeniz Teknik Üniversitesinin, 1981 yılında ODTÜ’nün onur doktoralarını alan, 1993 yılında Türkiye Bilimler Akademisi Şeref Üyeliğine seçilen Cahit Arf, 4 Şubat 1994’te Fransa’da Commandeur deş Palmes Academigues Ödülü’ne layık bulunmuştur. Bilim ve teknolojiye verdiği desteklerle cumhuriyet tarihinde bu alanda da rekorlar kıran Ak Parti Hükümetleri, saygı ve hürmet göstermek adına 10 Türk Lirasının arkasına matematik dehası Cahit Arf’ın portresini batmıştır. Ayrıca portrenin sol tarafındaki alanda “Arf Teoremi” formülü bulunmaktadır.

http://www.instagram.com/acikvnet

http://www.twitter.com/acikve_net

 

Bir cevap yazın