BEYİNDEKİ ANAHTAR
12 May, 2018 18:48 tarihinde eklendi

BEYİNDEKİ ANAHTAR

BEYİNDEKİ ANAHTAR

Yaşlanma araştırmalarının nadiren yoğunlaştığı organ, yani beynimiz de bu süreçte yönetici pozisyonunda oturuyor olabilir mi?
Tüm bu araştırmalarda elde edilen bulgular beynin, moleküler seviyede gerçekleşen aksaklıklardan etkilenen organ rolünde olduğunu göstermiş olsa da Albert Einstein Tıp Fakültesi araştırmacıları son derece şaşırtıcı bir keşifle, hipotolamusun yaşlanmayı kontrol eden ana birimlerden biri olduğunu ortaya çıkardı. Beyin ve endokrin sistem arasındaki bağlantıyı kuran, biyolojik saatin düzenlenmesinden sorumlu olan bu minik birim çoğunlukla gri maddeden oluşuyor. Yaşlanmanın hipotalamus üzerinde etki yaratıp çalışmasını olumsuz etkilediği fark edilmiş olsa da bunun nasıl gerçekleştiği bulunamamıştı. Belki de mekanizmanın anlaşılamamasının nedeni, hipotolamusun etken değil, edilgen birim olarak görülmesiydi.

Beynin en önemli yapılarından biri sayılan bu birim aslında öyle çok görev üstlenmiş ki örneğin limbik sistemle yürüttüğü çalışmada duyguların yüz ve vücut kaslarına iletilmesi, sinir ve salgı sistemi arasındaki bağlantının kurulması, organlardan gelen sinyalleri dinleyip uygun kimyasalların salgılanması, stres hormonlarının düzenlenmesi, kandaki glikoz oranı ve plazma miktarının ölçümü gibi birbirinden bağımsız sorumlulukları var. Ve şimdi öğreniyoruz ki tüm bunların yanı sıra bir de yaşlanma sürecini yönetiyor. Araştırmayı gerçekleştiren moleküler farmakoloji uzmanı Dongsheng Cai, ” gördük ki hipotalamustaki kök hücrelerin sayısı zamanla azalıyor ve kök hücre sayısındaki düşüş yaşlanmayı hızlandırıyor” diyor.

Ancak bu süreç geriye çevirilebilir. Hipotalamustaki nöral kök hücreler, beynin yeni nöronlar üretmesini sağlıyor. Deneyleri fareler üzerinde yürüten araştırmacılar, kök hücre sayısındaki azalmanın doğumdan sonraki ilk 10 yıllık sürede başladığını, ancak bunun yaşlanmayla sonuçlandığına dair işaretlerin ilerleyen zamanlarda belirmeye başladığını gördü. Fareler söz konusu olduğunda yaşlanma etkilerini ortalama 2 yaş civarında başlıyor. ” Yaşlandıklarında, yani 2 yaşına vardıklarında bu hücrelerin çoğunun kaybolduğunu gördük” diyor Cai.

Araştırma ekibi, bu durumun etki olarak mı ortaya çıktığını yoksa bizzat yaşlanmayı yöneten bir mekanizma mı olduğunu görmek istedi ve orta yaştaki farelerin hipotalamusundaki kök hücreleri etkisiz duruma getirdi. Beyinlerine enjekte edilen toksin madde bu nöral kök hücrelerin yüzde 70′ ini öldürünce farelerin hızla yaşlanmaya başladıkları görüldü. Ardından hipotalamusa yeni kök hücre eklemenin etkisini de araştırdılar. Aynı farelere bu kez sağlıklı kök hücreler verildi ve yaşlanmanın yavaşladığı tespit edildi. İkinci müdahalenin yapıldığı sağlıklı farelerdeyse yaşam süreleri yüzde 10 ila 15 oranında uzadı.

Cai ve ekibi bu etkiyi yaratan şeyin ne olduğunu da araştırdı ve hipotalamustaki kök hücrelerin mikroRNA ( miRNA ) molekülleri ürettiklerini gördü. Protein sentezlemeyen fakat gen ifadelerinin belirlenmesinde kilit rol oynayan miRNA, eksozom denilen minik paketlerde taşınıyor. Hipotalamus içindeki kök hücreler bu paketleri beyin- omurilik sıvısına salıyor.

Araştırmacılar mirna içeren eksozomları farelerin beyin- omurilik sıvısına enjekte ettiklerinde tüm süreç geriye çevrilmiş, yaşlanma geciktirilmiş oldu. Yaşlanma ve hipotalamus arasındaki bağlantıya dair bu önemli mekanizmayı aydınlatarak beyindeki anahtarı keşfeden Cai ve ekibinin bu başarısı öylesine yeni bir yol açtı ki David Sinclair ‘in sözleriyle özetleyerek olursak; ” Bu bir dönüm noktası. Artık beynin yaşlanmayı kontrol ettiğini biliyoruz.”

Araştırmacılar şimdi aynı mekanizmayı insanlar üzerinde yapacakları deneylerle test etmeyi planlıyor. ” Tabii ki bunun farelerdeki kadar kolay olacağını umuyoruz” diyor Cai çünkü insan beyni daha karmaşık. Yine de bu durum tüm memelilerde gerçekleşen temel fonksiyonlardan biriyse insan beyninde de benzer sonuçlar elde etmeleri beklenebilir.

 

 

Www.instagram.com/acikvnet

Www.twitter.com/acikve_net

 

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *