46 yıl sonra ilk adımlar: Kapalı Maraş

Bir zamanlar turizm cenneti olan Maraş, 1974’ten beri hayalet şehir olarak anılıyordu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve KKTC Başbakanı Ersin Tatar’ın yaptığı toplantıda alınan karar ile 8 Ekim 2020 tarihinde Kapalı Maraş vatandaşlara yeniden açıldı ve halk Maraş sahillerinden yeniden yararlanmaya başladı.

Kapalı Maraş nerededir? Kapalı Maraş neden kapanmıştı? 

Kapalı Maraş, Gazimağusa şehrinde bulunan Maraş ya da Varoşa adıyla bilinen bir mahalledir. 20 Temmuz 1974'te dönemin Başbakanı Bülent Ecevit liderliğinde başlayan harekatın, 13 Ağustos 1974’te son bulduğu günde İkinci Kıbrıs Barış Harekâtı esnasında Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından ele geçirilirmiştir.

1974 yılından önce Kıbrıs’ın en ünlü bölgesi ve Akdeniz’in ilgi çeken bir tatil bölgesiydi. Bölgedeki Kıbrıslı Rumlar, Türk uçaklarının şehri bombalamasının ardından güneye kaçmıştır.

Maraş, Türk Ordusunun eline geçmesinin ardından yerleşim ve yurtlandırmaya kapatılmıştır. Türk Ordusu tarafından askeri yasak bölge ilan edilmiştir. 1976-1977 yılları arasında Maraş bölgesinin kuzeyinde bulunan bazı sınırlı alanlar iskana açılmıştır. İlk olarak güneyde bulunan göçmen Kıbrıslı Türkler, daha sonra Türkiyeli göçmenler iskana açılan bölgeye yerleştirilmiştir.

Kapalı Maraş Bölgesi, 1981 yılında resmen birinci derece yasak bölge olarak ilan edilmiştir ve 1974-1990 yılları arasında Türk Silahlı Kuvvetleri 9 kolordusundan biri olan Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı tarafından idare edilmiştir. 29 Temmuz 1990 yılında ise Kapalı Maraş bölgesinin idaresi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilmiştir.

1974 yılından önce Akdeniz’in en gözde tatil bölgelerinden biri olan Maraş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Kıbrıs Cumhuriyeti olarak Kıbrıs’ı ikiye ayıran ‘Yeşil Hat’ bölgesinde bulunmaktadır. Arazi değeri 100 milyar doları aştığı düşünülen Maraş’ın turizm alanındaki yapılanma faaliyetleri 1960 yılında başlamıştır. Turizmde önemli bir yere sahip olan Maraş’ta 1974 yılından önce 60 apartman, yaklaşık 3 bin ticari iş yeri, toplam 10 bin yataklı 45 otel bulunuyordu. Ayrıca dünyanın ilk 7 yıldızlı otelinin de Maraş’ta inşa edildiği iddia edilmiştir. Fakat bu konuda kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

Kıbrıs Barış Harekatı’nın ardından kapatılan Maraş’ta, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne orduevi yapılması için 6 apartman tahsis edilmiştir. Yaklaşık 400 metre mesafede ise Birleşmiş Milletlere ait bir apartman bulunmaktadır.

Bölgeye yalnızca orduevi yanında bulunan Kız Yurdu ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları girebilmektedir. Diğer vatandaşların Kapalı Maraş bölgesine girişi yasaktır. Kapalı Maraş Hayalet şehrini görmek isteyen yabancı turistler ve yerli halk Maraş İkon Kilisesi'nden bölgeyi ziyaret edebiliyorlardı. Kiliseden ileriye gitmeleri yasaktı. Fakat 2016 yılında alınan bir karar ile turistlerin bu kiliseyi ziyaret etmeleri yasaklanmıştır. 8 Ekim 2020 tarihinde Kapalı Maraş halkın kullanımına açılmıştır.

Kapalı Maraş yeniden açıldı mı? 46 yıl sonra Kapalı Maraş’a ilk adımlar atıldı! 

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Ersin Tatar ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay, Maraş’ın tekrar turizme açılacağını ortak açıklama ile bildirmişlerdi.

Öncelikle Maraş’ta bir envanter çalışması yapılacağını ve envanter çalışmalarında Türkiye’den gelen uzmanlarında yardım edeceğini belirtmişlerdir.

Türk uzmanlarla ortak yürütülecek olan bir çalışma ile Maraş’ta bulunan taşınır ve taşınmaz mülklerin kayıtlarının tutanak altına alınacağı kararlaştırılmıştır. Maraş’ın tekrar turizme açılması, çevre düzenlenmesi yapılıp yeniden inşa edilmesi ve alt yapısının yenilenmesinin maliyeti 10.000.000.000 dolar olarak tahmin edilmektedir.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Ersin Tatar ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, KKTC Su Temin Projesi Boru Hattı Onarımını Müteakip Su Verme Merasiminde ortak aldıkları karar ile 8 Ekim 2020’de Kapalı Maraş’ın artık Hayalet Şehir olarak anılmayacağını, Maraş kıyı şeridinin ve denizin halkın kullanımına açılacağını duyurdular.

8 Ekim 2020 Perşembe günü saat 16.00’da KKTC Başbakanı Ersin Tatar Kapalı Maraş’a giriş yaptı. Başbakan Tatar’a eşi Sibel Tatar, Bakanlar ve yerli halk eşlik etti. Kapalı Maraş’ta kamuya ait olan sahilin bir bölümü ve Demokrasi caddesi halkın kullanımına açıldı.

Maraş kapılarının açılması ile yoğunluk yaşandı. KKTC vatandaşı tarihi binaların arasından sahile yürüdü. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı her gün 09.00-17.00 saatleri arasında Kapalı Maraş’ın kademeli açılan bir kısmını ziyaret edebileceklerini duyurdu. Vatandaşların bölgede kurallara uygun hareket etmesi gerektiği belirtildi. Kapalı Maraş’ın açılması daha önce o bölgede yaşamış olan halka duygusal anlar yaşattı, gözyaşlarına boğdu.

Kapalı Maraş’ın açılışı Yunanistan ve Rumları çılgına döndürdü. Türkiye’ye Kapalı Maraş konusunda geri adım atmasını söyleyen Yunanistan, Kapalı Maraş’ın açılmasını engelleyemedi. Ayrıca Rum yönetimi lideri Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis’in açıklamasına göre Almanya Başbakanı Angela Merkel, İngilizler ile Amerikalıların çabalarının Kapalı Maraş’ın açılma kararında Ankara üzerinde etkili olamadıklarını belirtti.

Kapalı Maraş’a atılan tarihi adımlar Rum Ulusal Konseyi'nin gündemine oturdu. Yapılan toplantıdan sonra Kıbrıs Hükümeti Sözcüsü Kyriakos Koushos, Kapalı Maraş'a atılan adımdan geri dönülmesi gerektiğinin çağrısını yaptı.


Bir cevap yazın