1960 Darbesi ile Yüz Kızartıcı Manşetler

Bu yazıyı yazmakta ki asıl amaç; yaşanan bu yüz kızartıcı olayların bir daha tekrarlanmaması ve  bu tarz girişimler karşısında aklımızı kullanmamız gerektiğini hatırlatmak için yazılmıştır.


Bu yazıda, 27 Mayıs 1960 darbesinin öncesi ve sonrası anlatılan gazete manşetlerini anlatacağız. Manşetlere geçmeden önce yapılan bu darbeyi kısaca özetleyeyim. Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden bir grup subay, Demokrat Parti’nin ülkeyi “kötüye” götürdüğü ile ilgili gerekçeler ileri sürerek 27 Mayıs 1960 sabaha karşı 04:36’da ülke yönetimine el koymuştur.

Bunun sonucunda anayasa ve Türkiye Büyük Millet Meclisi fes edilmiş, Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun, Ali Fuat Paşa, Tahsin Yazıcı ve bir grup Demokrat Partili de tutuklanmıştır. Bunlarla da yetinmeyerek 235 General, 3500 civarında subay emekli edilmiş, 147 üniversite öğretim üyesi ve 520 hakim ve yargıç görevden alınmış ve bazı üniversitelere el konulmuştur. 27 Mayıs 1960 darbesi kısaca bunlardan ibarettir.

Şimdi atılmış olan manşetlere geçmek istiyoruz bu manşetler şöyle:

“Cesetler, yem makinalarında kıyılıp toz haline getirilmiş “

Akşam gazetesinin atmış olduğu “Cesetler, yem makinelerinde kıyılıp toz haline getirilmiş” manşetinin kaynağı yüksek rütbeli bir subaya ait… Subay, yabancı bir ajansa demeçte bulunmuş, bu başlıkta o subayın demecinin bir bölümünden alınmıştı. Subay aynı demecin bir başka bölümünde ise Ankara ve İstanbul‘da çukurlar içinde ve depolarda cesetler bulunduğunu da söyleyecekti… Şu an için bunun yalan olduğunun idrakine varsakta o zamanın Türkiye’sinde bunun yalan olduğunu anlamak zordu. Üstelik bu yalanı, tek haber alınabilecek mecra olan, gazeteler bile manşetlerine taşımıştı.

Bir diğer gazete manşeti ise Hürriyet gazetesinden.

“Polatkan’ın Zimmetinde 4 Milyon Lira Çıktı”

3 Haziran 1961’de darbenin hemen ardından çıkan bu manşet yapılan darbeyi halkın gözünde meşrulaştırmayı amaçlıyordu.


Darbeyi yapanlar, Demokrat Parti gibi geniş halk kitlelerine ulaşmış bir siyasi partiyi nasıl halka kötü gösterileceğini çok iyi biliyordu. Bu sebeple atılan manşet amacına ulaşmış ve darbe halkın çoğunluğu tarafından tepkisiz bir şekilde karşılanmıştır.

Cumhuriyet Gazetesi o tarihte ‘Kahraman Türk Ordusu Bütün Memlekette Dün Gece Sabaha Karşı İdareyi Ele Aldı.’  manşetini kullandı. Türk ordusu her zaman kahraman ama darbeyi yapan Türk Ordusu mu yoksa kendisine Türk diyen piyonlar mı?

Bu ve benzeri iftira yöntemlerini kullanan darbe yönetiminin en önemli destekçisi, iftiraları sürekli tekrarlayarak bu oyuna alet olan gazeteler ve gazeteciler olmuştu. Demokrat Parti aleyhine atılan bu iftira dolu manşetlerin sebebi elbette yalnızca darbeyi meşrulaştırmak değildi. Darbenin biraz sonrasında ülke liderlerinin asılması, işkence görmesi, kısaca yok edilmesi içindi. Gazetelerin bu iftiraları atacağı ya da bunlara yer vereceği zaten daha ilk başta darbeden duyulan sevinçle belliydi.

Bu yazıda almış olduğumuz  manşetlerle gazetecilerin de darbe girişimlerine alet olduklarını ve bu yaptıkları şeylerin yanlış olduğunu anlatmak istedik. Umarız ki 1960 darbesinde olduğu gibi gazetecilerde bir daha bu yanlış ve hataya düşüp, yalan yanlış haberleri manşetlerine taşımazlar.

Www.instagram.com/acikvnet

Www.twitter.com/acikve_net


Bir cevap yazın